Artykuł omawia skuteczność, bezpieczeństwo oraz wpływ złożonych środków antykoncepcyjnych na organizm kobiety. W artykule przedstawiono przypadek 25-letniej pacjentki cierpiącej na bolesne, obfite miesiączki i przewlekły ból miednicy, u której wdrożono terapię lekiem Dionelle opartym na etynyloestradiolu (EE) i dienogeście (DNG).
Dział: Wiedza praktyczna
.
Zespół bólowy miednicy mniejszej (chronic pelvic pain – CPP) u kobiet jest zagadnieniem od dawna znanym, wielokrotnie opisywanym i definiowanym, wiedza na ten temat jest praktycznie podręcznikowa. Nie jest to jednak sprecyzowana jednostka chorobowa, tylko objaw, który może mieć wieloczynnikową etiologię. Stanowi on istotny problem kliniczny, społeczny i ekonomiczny, ponieważ dotyczy co szóstej kobiety w wieku rozrodczym. Wśród przyczyn wymienia się: ginekologiczne, urologiczne, gastroenterologiczne, psychosomatyczne. Podstawą diagnostyki jest badanie fizykalne oraz dokładny wywiad, a leczenie powinno mieć charakter wielokierunkowy i być realizowane w zespole interdyscyplinarnym.
W 2021 r. ukazały się najnowsze rekomendacje dotyczące leczenia zaburzeń czynności tarczycy w ciąży, a w 2022r. opublikowano wytyczne Polskiego Towarzystwa Endokrynologicznego dotyczące postępowania w przypadku zaburzeń czynności tarczycy u pacjentów z niepłodnością. Celem niniejszego opracowania jest prezentacja procesu diagnostyki i leczenia pacjentki z niepłodnością wtórną i subkliniczną niedoczynnością tarczycy. Zgodnie z aktualnymi rekomendacjami, u wszystkich pacjentek planujących ciążę zaleca się oznaczenie stężenia TSH w surowicy. Dotyczy to w szczególności pacjentek z niepłodnością i niepowodzeniami prokreacyjnymi w wywiadzie, a także przed planowanym wykorzystaniem metod wspomaganego rozrodu. Subkliniczna niedoczynność tarczycy i autoimmunizacyjne zapalenie tarczycy są czynnikami ryzyka niepłodności i niepowodzeń położniczych oraz niedokrwistości w ciąży. Leczenie L-tyroksyną może być korzystne z punktu widzenia szans na zajście w ciążę oraz zdrowia matki i dziecka. Lekiem z wyboru jest doustny preparat L-tyroksyny.
Zespół policystycznych jajników (PCOS) to najczęściej występujące schorzenie endokrynologiczne u kobiet w wieku rozrodczym. Rozpoznanie PCOS w wieku dojrzewania płciowego jest trudniejsze ze względu na nakładanie się fizjologicznych objawów występujących w tym okresie oraz kryteriów diagnostycznych u kobiet dorosłych. U nastolatek obciążonych PCOS mogą występować nieregularne cykle miesiączkowe, hirsutyzm oraz trądzik. Celem tego artykułu jest przedstawienie najnowszych wytycznych, które mają ułatwić diagnostykę i leczenie również w grupie nastolatek.
W pracy dokonano szczegółowej analizy piśmiennictwa w leczeniu niedokrwistości preparatem OBSIDAN w składzie 100 mg Fe(II)SO4 z glicyną, wykazując jego doskonałą skuteczność z wysoką biodostępnością.
Obecnie odnotowuje się rosnącą liczbę kobiet decydujących się na posiadanie potomstwa po ukończeniu 35. roku życia, a nowotwory ginekologiczne dotykają znaczną populację pacjentek w wieku rozrodczym, które chcą zachować płodność na poczet przyszłej możliwości rodzenia dzieci. W rezultacie zapewnienie leczenia zachowującego płodność dla kobiet z rakiem żeńskiego układu rozrodczego stało się istotnym elementem opieki w tej populacji chorych. Pomimo wielu wyzwań możliwe jest zachowanie funkcji rozrodczych u kobiet z nowotworami ginekologicznymi bez narażania życia pacjentek. W rezultacie dla dziewcząt i kobiet, które chcą zachować płodność, kluczowe znaczenie ma zindywidualizowane podejście multidyscyplinarne i terminowe skierowanie do specjalisty do spraw rozrodu. W niniejszym opracowaniu zaprezentowano czynniki wpływające na płodność w chorobach onkologicznych, a także proponowane strategie zachowania płodności w przypadku zachorowania na raka szyjki macicy, raka jajników, jak również raka endometrium.
Zakażenie rzęsistkiem pochwowym (Trichomonas vaginalis) jest chorobą przenoszoną drogą płciową. Obecnie nie stanowi ono wielkiego zagrożenia epidemiologicznego na terenie Polski. Niemniej jednak bardzo ważnym aspektem w opiece nad ciężarną wydaje się szybka i precyzyjna diagnostyka tego zakażenia ze względu na możliwe powikłania dla matki, płodu oraz przebiegu porodu. Rzęsistkowica jest uważana za najczęściej występującą na świecie chorobę przenoszoną drogą płciową. Przedstawiony w artykule przypadek pacjentki ciężarnej w 28. tygodniu ciąży z rozpoznanym zakażeniem rzęsistkiem pochwowym, z zagrażającym porodem przedwczesnym, leczonej zgodnie z wytycznymi Światowej Organizacji Zdrowia, daje pełen obraz przebiegu choroby, diagnostyki i efektywności leczenia ciężarnej pacjentki.
Otyłość matki w czasie ciąży i hiperglikemia w ciąży (GDM/DIP) wiążą się z licznymi powikłaniami samej ciąży, ale także wywołują szereg powikłań u noworodka, zarówno w okresie okołoporodowym, jak i w późniejszym życiu. Coraz więcej doniesień pokazuje, że w tej grupie dzieci często rozwija się wczesna otyłość, nadciśnienie, cukrzyca, a w konsekwencji zmiany reprodukcyjne. Metformina jest lekiem doustnym, którego stosowanie jest coraz częściej omawiane w leczeniu GDM/DIP, insulinooporności związanej z otyłością i zespołu policystycznych jajników (PCOS) w czasie ciąży. Korzystny wpływ metforminy na glikemię i wyniki ciąży przedstawione przez niektórych autorów pozycjonuje ją jako potencjalną alternatywę dla insuliny w czasie ciąży.
Przedwczesne przedporodowe pęknięcie błon płodowych (PPROM) i w konsekwencji poród przedwczesny (PTB) są poważnymi powikłaniami w ciąży. Infekcja wewnątrzmaciczna jest główną przyczyną wystąpienia obu tych powikłań. Zapalenie kosmówki i owodni, tj. błon płodowych i łożyska, zapalenie śluzówki i mięśniówki macicy w połogu, posocznica i zgon okołoporodowy są możliwymi konsekwencjami tego procesu. Z uwagi na wiele zmiennych w przebiegu ciąży i nowe technologie w perinatologii diagnostyka, postępowanie i leczenie pacjentek z tym powikłaniem są wciąż kontrowersyjne. Dlatego tak istotna jest szybka, wiarygodna i łatwa do przeprowadzenia metoda diagnostyki tego powikłania.
Zespół policystycznych jajników (PCOS) jest najczęściej występującą chorobą endokrynologiczną u kobiet w wieku rozrodczym. Jedną ze składowych tego zespołu jest insulinooporność, która wyraża się nieprawidłową odpowiedzią tkanek obwodowych na działanie insuliny w odniesieniu do metabolizmu węglowodanów, białek i tłuszczy. Częstość występowania zespołu policystycznych jajników w zależności od źródeł oraz przyjętych kryteriów rozpoznania waha się w szerokim zakresie od 5% do nawet 15% w populacjach o znacznym odsetku otyłych kobiet w wieku rozrodczym. Różnorodność objawów zespołu policystycznych jajników pod względem klinicznym, jak i hormonalnym czy metabolicznym powoduje trudności w jej jednoznacznym zdefiniowaniu. Do kryteriów rozpoznania PCOS zalicza się: zaburzenia rytmu krwawień miesięcznych lub brak miesiączki z przewlekłym brakiem owulacji (oligo/amenorrhea); kliniczne i/lub biochemiczne objawy hiperandrogenizacji; obraz jajnika policystycznego w badaniu ultrasonograficznym. Jednak przed postawieniem diagnozy ważne jest wykluczenie innych przyczyn hiperandrogenizmu. W zespole policystycznych jajników nie występuje jeden dominujący objaw kliniczny. Zespół ten jest według niektórych źródeł w literaturze nawet w 70% przyczyną niepłodności u kobiet.
Zapalenie przyzębia stanowi globalny problem zdrowotny i jest relatywnie często spotykane u kobiet w ciąży. Oprócz klasycznych czynników ryzyka zapalenia przyzębia u kobiet w ciąży zmiany hormonalne prowadzące do większej tolerancji immunologicznej dodatkowo sprzyjają rozwojowi patogenów przyzębia. Badania obserwacyjne wskazują, że zapalenie przyzębia może w istotny sposób zwiększyć ryzyko stanu przedrzucawkowego, porodu przedwczesnego, niskiej masy urodzeniowej oraz cukrzycy ciężarnych. Leczenie periodontologiczne istotnie zmniejsza ryzyko porodu przedwczesnego i niskiej masy urodzeniowej. Świadomość kobiet ciężarnych na temat roli prawidłowej higieny jamy ustnej w przebiegu ciąży jest niewystarczająca.
W artykule przedstawiono najważniejsze zagadnienia dotyczące patofizjologii, diagnostyki i terapii prenatalnej oraz profilaktyki konfliktu serologicznego i będącej jego następstwem choroby hemolitycznej płodu. Zdobycze współczesnej medycyny powodują, że zagadnienie to staje się coraz mniej powszechne, aczkolwiek nadal zdarzają się sytuacje, wymagające specjalistycznej opieki prenatalnej na najwyższym poziomie.