Dział: Wiedza praktyczna
.
Od 1 października personel medyczny ma obowiązek wprowadzać do Systemu Informacji Medycznej (SIM) dane pacjentów dotyczące alergii, grupy krwi, ciąży i implantowanych wyrobów medycznych, czyli m.in. wkładek wewnątrzmacicznych. Przepisy jeszcze przed wprowadzeniem powyższego obowiązku w życie wzbudziły spore kontrowersje i nadal wywołują niepokój, głównie wśród pacjentek. Pismo do Ministra Zdrowia w sprawie tzw. rejestru ciąż skierował swego czasu Rzecznik Praw Obywatelskich. Ze strony Ministerstwa Zdrowia padały z kolei zapewnienia, że celem zmian jest uproszczenie obiegu dokumentacji, chodzi również o międzynarodową Patient Summary, czyli Kartę Pacjenta, która stanowi część SIM.
W każdej dziedzinie medycznej, a w sposób specyficzny w ginekologii, istotna jest kwestia tworzenia kultury organizacyjnej placówki medycznej, z czym wiążą się także złożone kwestie ekonomiczne. Pacjent (pacjentka) oczekuje, że celem medycyny (w przypadku nauki o kobiecie – w ginekologii) będzie działanie, które jest słuszne i dobre dla niego (dla niej). Jest to jakby obietnica, którą pacjent (pacjentka) dostrzega w akcie działania zawodu medycznego, w sensie zbiorowym, w odniesieniu do organizacji medycznej (zespołu medycznego, szpitala czy przychodni), jak również w odniesieniu do swojego lekarza lub lekarzy.
Menopauza to naturalny, ale szczególny etap w życiu kobiety, który średnio zaczyna się około 50. roku życia i prowadzi do znacznych niekorzystnych zmian również w skórze, które nakładają się na objawy starzenia chronologicznego i fotostarzenia. Skóra jest sucha, cienka, traci napięcie i jędrność, zmarszczki stają się bardziej widoczne, pogłębiają się bruzdy i pojawiają się liczne przebarwienia. W tym okresie niezmiernie ważna jest codzienna prawidłowa pielęgnacja skóry, która może w znacznym stopniu zmniejszyć niekorzystne efekty kliniczne starzenia. Musimy ją z jednej strony chronić przed niekorzystnym działaniem ekspozomu, ale również odpowiednio poprawiać barierę naskórkową, zmniejszać TEWL, odpowiednio nawilżać, nadawać blask skórze, niwelować przebarwienia oraz pobudzać naskórek i skórę właściwą do prawidłowej odnowy. Nieodzowne jest stosowanie fotoprotekcji i dermokosmetyków z substancjami aktywnymi, takimi jak: antyoksydanty, witamina C, E, PP madekasozyd, proxylan, retinol, kwas hialuronowy, które poprawią jakość skóry.
Zapotrzebowanie na żelazo różni się w zależności od płci, wieku i stanu pacjenta. Dla dorosłych mężczyzn wynosi ok. 6 mg/dzień, dla kobiet w wieku 19–50 lat jest równe 8 mg/dzień, natomiast po 50. roku życia wynosi 6 mg/dzień. Kobiety ciężarne są specjalną grupą pacjentek i często narażone są na deficyty tego pierwiastka. Z tego względu rekomenduje się u nich przyjmowanie od 23 do 27 mg żelaza na dzień. Anemia z niedoboru żelaza to choroba, która rozwija się w różnych mechanizmach. Najczęściej jest wyzwalana obfitą utratą krwi bądź stanami fizjologicznymi, takimi jak ciąża lub krwawienie miesiączkowe.
Świadomy wybór miejsca porodu to jedna z decyzji, które ciężarna może podjąć samodzielnie. Ma ona do wyboru: poród w szpitalu, w domu narodzin oraz w domu. Poród domowy to długi proces, którego składową jest nie tylko samo rodzenie, ale też całe przygotowanie do tego świadomego dnia. Poród w warunkach domowego zacisza przebiega w atmosferze intymności, harmonii, tylko z mężem/partnerem, rodziną i znaną rodzącej położną.
Ciąża to etap związany z różnymi zmianami biopsychospołecznymi. Zmiany te, wraz z obawami o utrzymanie odpowiedniej wagi, mogą modulować ryzyko wystąpienia zaburzeń psychicznych, zwłaszcza zaburzeń odżywiania (ED). Kompleksowe leczenie ED powinno obejmować interdyscyplinarne wsparcie ze strony psychologa, psychiatry, dietetyka, a także w razie potrzeby specjalistów z innych dyscyplin.
W niniejszym artykule przedstawiono przypadek 27-letniej kobiety, która zmagała się z bolesnym miesiączkowaniem. U pacjentki przeprowadzono diagnostykę i rozpoznano endometriozę. Endometrioza jest powszechną chorobą zapalną charakteryzującą się zmianami ogniskowymi powstającymi z komórek endometrium, zlokalizowanymi poza jamą macicy. Wśród możliwości terapeutycznych można wziąć pod uwagę metody farmakologiczne oraz leczenie chirurgiczne. W terapii endometriozy z dobrym skutkiem stosuje się dienogest.
Dzięki rozwojowi medycyny średnia długość życia kobiet uległa wydłużeniu. Dla kobiet oznacza to, że mogą cieszyć się życiem i aktywnością przez co najmniej 81 lat. Biorąc pod uwagę, że przeciętny wiek menopauzy w Polsce to obecnie 40–51 lat, oznacza to, że trzecia część życia upłynie kobiecie w okresie pomenopauzalnym. Czas ten ma dla kobiety skutki nie tylko fizyczne, ale również psychologiczne. Z biologicznego punktu widzenia jest to czas, kiedy kobieta kończy swój okres płodności. Hormony, które do tej pory odpowiadały za prawidłową pracę układów, ulegną wyciszeniu. Protekcyjny aspekt mieszanki hormonalnej przeradza się w niepożądane dolegliwości takie jak uderzenia gorąca, objawy naczynioruchowe, suchość pochwy, obniżone libido, dyspareunia i bezsenność.
Obecnie jednym z najczęściej występujących schorzeń ginekologicznych jest waginoza bakte- ryjna (BV). Jest ona nieodłącznie związana z nawracającymi zapaleniami pochwy. We współczesnej ginekologii coraz częściej odchodzi się od stosowania antybiotyków na rzecz zastępczych środków antyseptycznych jak m.in. kwas borny czy chlorheksydyna. Mają one na celu zachowanie naturalnej mikrobioty organizmu, wpływającej na utrzymanie prawidłowej homeostazy. Leczenie zakażeń pochwy za pomocą chlorheksydyny oraz kwasu bornego charakteryzuje się nie tylko rzadkim występowaniem skutków ubocznych, ale także mniejszym ryzykiem wzrostu oporności patogenu na leki. Zarówno kwas borny, jak i chlorheksydyna są rekomendowane w przypadku leczenia świądu, zaczerwienień i podrażnień wynikających z często nawracających infekcji grzybiczych i bakteryjnych pochwy.
Dysfunkcje tarczycy są jednymi z najczęściej diagnozowanych schorzeń endokrynologicznych u kobiet w wieku rozrodczym. Celem niniejszego opracowania jest prezentacja aktualnych wytycznych odnośnie do diagnozowania, monitorowania i terapii w przypadku najczęstszych przyczyn nadczynności tarczycy u kobiet planujących ciążę, w ciąży i okresie karmienia piersią na podstawie najnowszych rekomendacji Polskiego Towarzystwa Endokrynologicznego, które ukazały się w 2021 r. Najczęstszą przyczyną nadczynności tarczycy w ciąży jest tyreotoksykoza ciążowa oraz choroba Gravesa i Basedowa. To jednostki znacząco różniące się pod względem przebiegu, rokowania i leczenia, dlatego tak istotna jest odpowiednia diagnostyka różnicowa, w której najistotniejszym elementem jest oznaczenie stężenia przeciwciał przeciwko receptorowi dla TSH (TRAb) w surowicy.
Choroby skóry występujące w ciąży można podzielić na dermatozy swoiste, wśród których zgodnie z najnowszym podziałem wyróżnia się polimorficzne osutki ciężarnych, atopowe wykwity ciążowe, pemfigoid ciężarnych, ciążową cholestazę wewnątrzwątrobową oraz inne, jak rumień guzowaty, dermatozy występujące przypadkowo, w tym zakażenia, a także choroby skóry występujące przed ciążą. W artykule przedstawiono również możliwości terapeutyczne, które mogą lub powinny zostać zastosowane w niektórych przypadkach.