Dział: Wiedza praktyczna

Tarczyca jest narządem, którego praca wpływa na zachowania seksualne oraz samopoczucie i zmiany nastroju. Nieleczone zaburzenia prowadzą do spadku libido, zaburzeń pożądania oraz bólu podczas stosunku, dlatego tak istotna jest substytucja hormonów tarczycy w każdym wieku oraz w ciąży. Lekarz prowadzący powinien korzystać z kwestionariusza FSFI w celu kontroli zdrowia seksualnego pacjentek. W artykule opisano związek między niskim poziomem hormonów tarczycy a zwiększonym ryzykiem rozwinięcia się chorób psychicznych, m.in. zaburzeń depresyjnych i lękowych.

Izotretynoina (kwas 13-cis-retinowy) jest syntetycznym stereoizomerem kwasu all-trans-retinowego (ATR). Jest stosowana w dermatologii od 1982 r. i uznawana za najskuteczniejszy lek w leczeniu trądziku, oddziałujący na wszystkie czynniki patogenezy choroby. Terapia powoduje długotrwałą remisję lub znaczącą poprawę u wielu pacjentów. Z uwagi na możliwe działania niepożądane związane z suchością skóry i błon śluzowych można się liczyć z wystąpieniem u pacjentek suchości pochwy, co predysponuje do zwiększonej częstości infekcji intymnych oraz dysfunkcji seksualnych.

Powikłaniem operacji ginekologicznych jest ból o różnym nasileniu i pochodzeniu. W codziennej praktyce należy starannie dobrać lek, który będzie dopasowany do potrzeb pacjentek. W rdzeniu kręgowym i mózgu dochodzi do syntezy i aktywacji różnych układów receptorowych, a także do syntezy różnych związków modyfikujących odczuwanie bólu. W leczeniu bólu zastosowanie mają przede wszystkim niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), takie jak diklofenak, które działają poprzez hamowanie syntezy prostaglandyn (PG) dzięki blokowaniu enzymów cyklooksygenazy-1 (COX-1) i COX-2 ze względną równoważną siłą.

Laktoferyna (LF) jest glikoproteiną wiążącą żelazo i jednym z najważniejszych bioaktywatorów w mleku i innych wydzielinach biologicznych. Pełni wiele funkcji biologicznych, w tym reguluje wchłanianie żelaza i moduluje odpowiedzi immunologiczne. Europejska Agencja ds. Bezpieczeństwa Żywności uznała laktoferynę za bezpieczną substancję, która może być z powodzeniem stosowana u kobiet ciężarnych. Istotną cechą laktoferyny jest jej wielofunkcyjność: ma działanie przeciwdrobnoustrojowe, przeciwwirusowe, przeciwutleniające, przeciwnowotworowe i przeciwzapalne. LF reguluje ilość żelaza wchłanianego w jelicie poprzez jego rolę w transporcie żelaza, a także bezpośrednio lub pośrednio chelatuje żelazo. Zastosowanie laktoferyny powoduje zmniejszanie ryzyka porodu przedwczesnego oraz niedokrwistości z niedoborów żelaza, wywiera pozytywy wpływ na mikrobiotę dróg rodnych u ciężarnych.

Identyfikacja kobiet z przedwczesną czynnością skurczową, u których dojdzie do porodu przedwczesnego, jest procesem nieprecyzyjnym, mimo że poród przedwczesny jest jedną z najczęstszych przyczyn hospitalizacji ciężarnych. Tokoliza może umożliwić przedłużenie ciąży, przynajmniej w krótkim okresie, a tym samym dać czas na dalsze dojrzewanie wewnątrzmaciczne i interwencje, które mogą poprawić wyniki okołoporodowe noworodków. Dokładna identyfikacja kobiet z prawdziwym porodem przedwczesnym pozwala na zastosowanie odpowiednich interwencji, które mogą poprawić stan noworodka: przedporodowej kortykosteroidoterapii, profilaktyki zakażenia paciorkowcem grupy B, neuroprotekcji siarczanem magnezu. Równie ważna jest dokładna identyfikacja kobiet, u których w rzeczywistości nie doszło do porodu przedwczesnego, co pozwala uniknąć niepotrzebnych i kosztownych interwencji u blisko 50% pacjentek z podejrzeniem porodu przedwczesnego, które następnie rodzą w terminie bez leczenia tokolitycznego. Połączenie ilościowego oznaczenia fibronektyny płodowej (fFN) lub łożyskowej alfa-mikroglobuliny-1 (PAMG-1) z pomiarem długości szyjki macicy u objawowych kobiet zwiększa wartość predykcyjną spontanicznego porodu przedwczesnego.

Ginekologia onkologiczna jest stale rozwijającą się dziedziną medycyny. W 2020 r. zostały opublikowane nowe rekomendacje dotyczące diagnostyki i leczenia pacjentów z rakiem trzonu. Szczególnie ważnym elementem jest wprowadzenie diagnostyki molekularnej do codziennej praktyki klinicznej oraz wprowadzenie ginekologii małoinwazyjnej jako standardu operacyjnego w stopniu I/II. Przedstawione podsumowanie rekomendacji pozwala na usystematyzowanie wiedzy i praktyki w zakresie prowadzenia pacjentek z rakiem trzonu macicy.

Niedoczynność tarczycy to choroba, która występuje najczęściej jako skutek przewlekłego autoimmunologicznego zapalenia gruczołu tarczowego. W początkowym stadium schorzenie może dawać łagodne i mało charakterystyczne objawy. W miarę postępu najczęściej występującymi objawami są zmęczenie/senność, zaburzenia pamięci/koncentracji, spowolnienie psychoruchowe, przyrost masy ciała, a także uczucie ciągłego chłodu.

Ciąża to dla organizmu matki okres ogromnych wielonarządowych zmian. W czasie ciąży ciało matki przechodzi cykl fizjologicznych przemian, przygotowując się do karmienia piersią. Zaraz po porodzie następuje gwałtowny wzrost poziomu prolaktyny i związany z nim spadek poziomu estrogenów. Ta fizjologiczna regulacja dba o życie i zdrowie noworodka, w drugiej lub trzeciej dobie zabezpieczając napływ pokarmu. Dla karmiącej matki jest jednak przyczyną odczuwania wyraźnej bolesnej suchości pochwy pojawiającej się w pierwszych dniach połogu i utrzymującej się przez kolejne miesiące. Utrudnia ona lub uniemożliwia powrót do współżycia seksualnego sprzed ciąży, stając się przyczyną dyspareunii. Suchość pochwy jest również przyczyną nawracających infekcji dróg rodnych oraz dróg moczowych. Postępowaniem pierwszego rzutu w celu wsparcia w leczeniu suchości pochwy może być dopochwowa aplikacja globulek z drobnocząsteczkowym kwasem hialuronowym, które optymalnie nawilżają i odnawiają błonę śluzową pochwy.