Menopauzą określamy ostateczne ustanie miesiączkowania w wyniku nieodwracalnej utraty aktywności pęcherzykowej jajników. Grupa populacyjna kobiet po 46. r.ż., znajdująca się w okresie okołomenopauzalnym lub menopauzalnym stanowi w Polsce grupę ok. 7 mln. W dalszym ciągu w społeczeństwie przekazywany jest pogląd o groźnych dla zdrowia działaniach niepożądanych leczenia HTM. W ostatnich latach przeprowadzono więc szereg badań obalających te teorie, a ponadto wykazujących pozytywne skutki zastosowania hormonalnej terapii menopauzalnej (HTM). Istnieje szereg korzyści stosowania terapii transdermalnej, w porównaniu do terapii doustnej. Podanie transdermalne charakteryzuje się skutecznością, dobrą tolerancją, wygodnym i bezbolesnym podaniem leku, niższym ryzykiem wystąpienia choroby zatorowo-zakrzepowej i korzystnym stosunkiem estradiol : estron. Przykładem tej formy podania jest preparat Lenzetto.
Dział: Wiedza praktyczna
.
Choroba Pageta o lokalizacji pozasutkowej (EMPD – extramammary Paget’s disease) jest rzadkim śródnaskórkowym guzem lokalizującym się w regionach bogatych w gruczoły apokrynowe. Nie istnieją wytyczne leczenia EMPD. Terapia fotodynamiczna (PDT – photodynamic therapy) powodująca destrukcję dysplastycznych komórek poprzez interakcje między fotouczulaczem, odpowiednią długością światła oraz tlenem w tym wskazaniu jest leczeniem z poza wskazań (off-label). Prezentujemy przypadek 72-letniej pacjentki z EMPD skutecznie leczonej zabiegami terapii fotodynamicznej światłem czerwonym (z użyciem kremu z 10% kwasem aminolewulinowym) w skojarzeniu z miejscowo stosowanym imikwimodem.
Plastyka warg sromowych mniejszych jest obecnie najczęściej wykonywaną procedurą z zakresu ginekologii estetycznej. Najczęstszym powodem planowanych działań operacyjnych jest niesatysfakcjonujący wygląd warg, wpływający na obniżenie samooceny, obrazu ciała i poczucia własnej wartości. Głównym celem operacji jest uzyskanie efektu pomniejszenia warg mniejszych, tak aby nie wystawały one spoza warg większych w pozycji stojącej. W literaturze opisuje się kilka metod labioplastyki: ścięcie krawędzi warg sromowych mniejszych wzdłuż ich brzegu (edge resection), resekcję klinową (wedge resection) z modyfikacjami (Z-plasty i W-plasty) oraz deepitelializację. Nie odnotowano szczególnej przewagi jednej metody nad drugą. W celu uzyskania perfekcyjnego efektu terapeutycznego elementy powyższych technik nierzadko łączy się, jak również uzupełnia o plastykę napletka łechtaczki (hoodoplastyka) i krocza (perineoplastyka).
Witamina D pełni istotne funkcje w utrzymaniu homeostazy w ludzkim organizmie. Coraz częściej jednak zwraca się uwagę na znaczącą rolę witaminy D w żeńskim układzie rozrodczym. Utrzymanie jej prawidłowego poziomu jest niezwykle ważne dla prawidłowego rozrodu, funkcjonowania jajników i macicy, a także dla prawidłowego rozwoju płodu i przebiegu ciąży bez komplikacji. Niskie stężenia witaminy D wpływają na rozwój poważnych patologii żeńskiego układu rozrodczego, m.in. niepłodności, endometriozy, zespołu policystycznych jajników oraz mięśniaków macicy.
W wielu badaniach wykazano, że odpowiednia suplementacja, a także dieta bogata w DHA, powinny być stosowane u kobiet w ciąży, jak również w okresie karmienia piersią. DHA to kwas należący do grupy kwasów tłuszczowych omega-3. Odpowiednia ilość DHA jest niezbędna i szczególnie pomocna w rozwoju poszczególnych części narządu nerwowego, a także komórek odpowiedzialnych za zmysł wzroku i biorących udział w wielu innych procesach biologicznych. Kwas DHA występuje w różnych stanach biochemicznych, ale ostatnio interesujące są tylko dwie formy: trójglicerydy (TG) i estry etylowe (EE). DHA w formie TG jest wysoce biodostępny dla prawidłowego rozwoju układu nerwowego płodu i noworodka.
Prawidłowo dobrana i dobrze funkcjonująca antykoncepcja hormonalna daje gwarancję i poczucie bezpiecznego seksu przez cały okres płodności pary. Przy rozważeniu względnych i bezwzględnych przeciwwskazań do używania może być stosowana przez długie lata. Antykoncepcja hormonalna wpływa m.in. na ekosystem pochwy oraz jej nawilżenie, a co za tym idzie odczucie suchości. Pierwszym krokiem do przeciwdziałania temu zjawisku jest miejscowe podawanie preparatów o działaniu nawilżającym ze wskazaniem na drobnocząsteczkowy kwas hialuronowy. W przypadkach utrzymującej się nieleczonej i niediagnozowanej suchości pochwy kobieta zaczyna odczuwać ból podczas współżycia seksualnego. Dyspareunia. Ból będący jej głównym objawem jest przyczyną lęku i staje się powodem unikania kontaktów seksualnych, rozwija się pełnoobjawowy model unikania lęku (FAM).
W związku ze stałym rozwojem pandemii COVID-19 kraje na całym świecie zostały zmuszone do wprowadzenia szeregu restrykcji związanych z zapewnieniem najwyższej jakości opieki nad kobietami ciężarnymi oraz kobietami w okresie okołoporodowym. Stan obecnej wiedzy klinicznej nie przedstawia znaczących różnic w objawach klinicznych czy przebiegu choroby w grupie pacjentek ciężarnych w stosunku do populacji ogólnej kobiet i w podobnym wieku. Można wysnuć przypuszczenia, iż rutynowe badania ciężarnych przed planowaną hospitalizacją wydają się zasadne ze względu na duży odsetek asymptomatyczności ciężarnych z infekcją SARS-CoV-2. Na podstawie aktualnych badań pacjentki z potwierdzonym COVID-19 możemy zaliczyć do grupy ryzyka wystąpienia w przebiegu ciąży porodu przedwczesnego, PROM czy zagrażającej infekcji wewnątrzmacicznej.
Nietrzymanie moczu jest bardzo powszechną dolegliwością dotyczącą niemal 50% populacji kobiet w różnych okresach życia. Postać wysiłkowa nietrzymania moczu występuje najczęściej stanowiąc istotny problem kliniczny powodujący poważne konsekwencje finansowe dla systemu ubezpieczeń zdrowotnych. Slingi podcewkowe (załonowe lub przezzasłonowe) to minimalnie inwazyjne zabiegi chirurgiczne stosowane powszechnie w leczeniu wysiłkowego nietrzymania moczu u kobiet. W niniejszym artykulomówiono szczegółowo najczęściej występujące powikłania po tego typu zabiegach z wykluczeniem slingów wykonywanych z jednego nacięcia podcewkowego (single-incision slings).
Każda ciąża jest związana z szeregiem fizjologicznych zmian w organizmie kobiety. Część tych zmian obejmuje stan uzębienia, a także wygląd skóry, włosów i paznokci. Temat higieny ciała i pielęgnacji skóry jest bardziej skomplikowany, niż mogłoby się wydawać. Wiele związków chemicznych zawartych w preparatach kosmetycznych nie powinno być stosowanych przez kobiety ciężarne. Przeciwwskazanych jest również wiele procedur kosmetycznych. Równie często zdarza się, iż krążące mity, nieznajdujące potwierdzenia naukowego, prowadzą do zaprzestania stosowania kosmetyków i zabiegów całkowicie bezpiecznych w ciąży. Celem niniejszego artykułu jest obalenie najpopularniejszych mitów oraz przekazanie rzetelnej wiedzy powiązanej z wytycznymi prawidłowego postępowania pielęgnacyjnego i terapeutycznego w wybranych zaburzeniach, zgodnie z najnowszą wiedzą medyczną.