Mikrobiota pochwy stanowi istotny element odporności miejscowej kobiecego układu płciowego. W ciąży jej równowaga ma kluczowe znaczenie dla utrzymania zdrowia matki, prawidłowego przebiegu ciąży oraz rozwoju płodu. Zaburzenia flory bakteryjnej mogą prowadzić do infekcji, stanów zapalnych i powikłań położniczych, takich jak przedwczesne pęknięcie błon płodowych, poród przedwczesny, a za tym niska masa urodzeniowa dziecka. Artykuł omawia czynniki prowadzące do dysbiozy pochwy u kobiet w ciąży, jej konsekwencje kliniczne oraz możliwości przywracania równowagi mikrobiologicznej poprzez probiotyki, odpowiednią higienę i edukację pacjentek. Podkreślono także rolę położnej w profilaktyce i monitorowaniu infekcji pochwy w ciąży.
Dział: Wiedza praktyczna
.
Żelazo to pierwiastek, który jest niezbędny m.in. do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego, immunologicznego i sercowo-naczyniowego. W ciąży zapotrzebowanie na ten pierwiastek jest większe. Wynika to m.in. z większych potrzeb rozwijającego się płodu, zwiększenia objętości krwi czy objętości mięśnia macicy. Rosnące zapotrzebowanie na żelazo sprawia, że kobiety ciężarne są bardziej zagrożone niedoborem tego pierwiastka i niedokrwistością z niedoboru żelaza – jest to dość powszechny problem w tej grupie. W związku z tym już na pierwszej wizycie położniczej zaleca się wykonanie morfologii krwi i wdrożenie suplementacji żelazem, jeśli wyniki badania odbiegają od normy. Zazwyczaj pierwszym wyborem jest podawanie doustnych preparatów z żelazem, a także odpowiednie zbilansowanie diety pod kątem zawartości żelaza (dzienne zalecane spożycie dla kobiety w ciąży to 27 mg). Jeśli takie postępowanie nie przyniesie spodziewanych efektów rozważa się inne metody – leczenie domięśniowe, dożylne lub przetoczenie w krwi (w stanie zagrożenia życia).
Endometrioza i choroba Hashimoto to schorzenia o wysokiej częstości występowania u kobiet, których wspólnym mianownikiem są zaburzenia hormonalne i immunologiczne. Patogeneza obu chorób obejmuje m.in. wpływ estrogenów, aktywację limfocytów Th17 oraz podwyższone stężenia cytokin prozapalnych, takich jak IL-6 czy TNF-α. Narastające dowody naukowe wskazują na ich częste współwystępowanie, co podkreśla konieczność zintegrowanego podejścia terapeutycznego, uwzględniającego zarówno aspekty endokrynologiczne, ginekologiczne, jak i immunologiczne.
HPV-niezależny rak szyjki macicy jest rzadką, ale klinicznie istotną jednostką chorobową, charakteryzującą się odmiennym profilem molekularnym i histopatologicznym w porównaniu z postaciami HPV-zależnymi. Częściej występuje w zaawansowanych stadiach, cechuje się gorszym rokowaniem oraz opornością na standardowe terapie, takie jak radioterapia i chemioterapia. Mutacje w genach TP53, PIK3CA, KRAS i CTNNB1 oraz zaburzenia w szlakach sygnałowych PI3K/Akt/mTOR i WNT odgrywają kluczową rolę w patogenezie tego nowotworu. Epigenetyczne mechanizmy regulacji, w tym zmiany metylacji DNA oraz rola niekodujących RNA, wpływają na progresję choroby i stanowią potencjalne cele terapeutyczne. Diagnostyka opiera się na integracji metod obrazowych, immunohistochemii oraz molekularnych testów genetycznych i epigenetycznych, jednak brak jest specyficznych markerów umożliwiających wczesne wykrycie tego raka. Terapie celowane, zwłaszcza inhibitory szlaków PI3K/Akt/mTOR i RAS/MAPK, oraz immunoterapia mimo ograniczonej skuteczności w „zimnym” mikrośrodowisku guza stanowią obiecujące kierunki leczenia.
Wyzwania obejmują konieczność opracowania odpowiednich protokołów diagnostycznych i terapeutycznych, a także prowadzenie międzynarodowych rejestrów i badań wieloośrodkowych.
Są proponowane nowe strategie diagnostyczne oparte na analizie wieloomicznej oraz biopsji płynnej, które mogą poprawić wykrywalność i monitorowanie choroby. Konieczne jest dalsze badanie wpływu czynników środowiskowych, koinfekcji oraz mechanizmów molekularnych, aby zoptymalizować leczenie i zmniejszyć nierówności prognostyczne między podtypami raka szyjki macicy.
Endometrioza jest schorzeniem przewlekłym, które dotyczy 5–20% dziewcząt w okresie dojrzewania oraz młodych kobiet. Jej etiologia nie została w pełni poznana. Przebieg endometriozy u nastolatek różni się od objawów występujących u kobiet dorosłych, co może skutkować opóźnieniem w rozpoznaniu i leczeniu. Diagnostyka schorzenia u młodocianych w pierwszej kolejności powinna obejmować dokładny wywiad i badanie fizykalne z uwzględnieniem rozszerzenia diagnostyki o badania obrazowe. Takie postępowanie pozwala na szybsze podjęcie decyzji o wdrożeniu leczenia. Wczesne rozpoznanie schorzenia może zmniejszać dolegliwości bólowe, zapobiegać postępowi choroby, a w efekcie przekładać się na codzienne funkcjonowanie młodych pacjentek.
Jednym z pozytywnych aspektów rozwoju i ewolucji w dziedzinie położnictwa jest nieustanne dążenie do wypracowania jak największego komfortu w kwestii bólu towarzyszącego narodzinom dziecka. Kłamstwem byłoby mówienie pacjentkom, że wydarzenie to nie jest bolesne. Te doznania są nieodłącznym elementem narodzin, jednak przygotowanie zarówno ciała, jak i psychiki pozwala na zmniejszenie lub wręcz uniknięcie cierpienia. Już sam fakt powstania i umieszczenia w Standardzie Opieki Okołoporodowej kwestii zarówno farmakologicznego, jak i niefarmakologicznego leczenia bólu okołoporodowego nakłada na nas medyków obowiązek przygotowania i odpowiedniego postępowania z pacjentką.
W ogólnomedycznej terminologii lekarskiej, ale niestety również ginekologicznej, mówiąc o zdrowiu seksualnym, posługujemy się określeniem libido. Słowo to ma rodowód filozoficzny, przyrodoznawczy i w ostateczności psychoanalityczny. Wprowadzone do medycyny przez psychiatrę Freuda zadomowiło się w niej doskonale na cały wiek. Współcześnie należy pracować nad wprowadzeniem do użytku określeń zgodnych z obowiązującą wiedzą z zakresu seksuologii, aby wyjść z wielu stereotypów, które utrudniają zarówno życie codzienne, jak i diagnostykę i leczenie dysfunkcji seksualnych.
Globulki dopochwowe znajdują zastosowanie w terapii i profilaktyce schorzeń zapalnych, dystroficznych oraz infekcyjnych, wspierając zdrowie intymne kobiet w okresach zwiększonego ryzyka, takich jak menopauza czy rekonwalescencja po zabiegach. Wyrób medyczny Chlorivag w formie globulek dopochwowych łączy działanie kwasu hialuronowego i chlorheksydyny, zapewnia regenerację błony śluzowej, nawilżenie oraz wspomagają eliminację patogenów odpowiedzialnych za infekcje bakteryjne i grzybicze o charakterze zapalnym, dystroficznym lub zakaźnym. Chlorivag stanowi istotne narzędzie w nowoczesnej opiece ginekologicznej, przyczyniając się do poprawy jakości życia pacjentek.
Osteoporoza stanowi istotny problem zdrowotny u osób starszych, zarówno kobiet, jak i mężczyzn. Zwiększona łamliwość kości spowodowana osteoporozą prowadzi do złamań, które mogą dotyczyć niemal każdej kości. Złamania te wiążą się z wyższymi kosztami leczenia, ograniczeniem sprawności fizycznej, pogorszeniem jakości życia oraz wyższym ryzykiem zgonu. Ze względu na wzrost częstości złamań osteoporotycznych wraz z wiekiem, diagnostyka i profilaktyka osteoporozy oraz jej powikłań są ważnym zagadnieniem zdrowia publicznego. Pomiar gęstości mineralnej kości (BMD) stanowi kluczowe narzędzie w identyfikacji osób zagrożonych złamaniami, podejmowaniu decyzji terapeutycznych oraz monitorowaniu skuteczności leczenia. Zidentyfikowano również wiele czynników ryzyka osteoporozy, które można podzielić na modyfikowalne i niemodyfikowalne. Leczenie obejmujące eliminację modyfikowalnych czynników ryzyka, aktywność fizyczną oraz suplementację wapnia i witaminy D stanowi istotne uzupełnienie farmakoterapii. Zmniejszenie ryzyka upadków poprzez poprawę bezpieczeństwa w domu oraz stosowanie ochraniaczy bioder, szczególnie w domach opieki, może dodatkowo ograniczyć liczbę złamań.
Ciąża to stan fizjologiczny, ale jednocześnie okres, w którym organizm kobiety przechodzi szereg zmian, czyniąc ją bardziej podatną na pewne zagrożenia. Wiedza na temat potencjalnych komplikacji jest kluczowa dla zapewnienia bezpieczeństwa matce i dziecku. Niniejszy artykuł ma na celu omówienie zagrożeń związanych z ciążą.
Zespół policystycznych jajników (PCOS) to jedna z najczęstszych endokrynopatii dotykająca kobiet w wieku rozrodczym. Zakłada się, że stanowi aktualnie główną przyczynę androgenizacji i zaburzeń owulacji oraz niepłodności. Dostępne dane wskazują, że dysfunkcja tkanki tłuszczowej odgrywa kluczową rolę w zaburzeniach metabolicznych generujących stan zapalny obserwowany u kobiet z PCOS. Stany zapalne w PCOS można łagodzić poprzez zmiany stylu życia. Jednym z najlepszych sposobów jest dieta zawierająca produkty o działaniu przeciwzapalnym oraz odpowiednia suplementacja.
Choroby skóry występujące w ciąży można podzielić na dermatozy swoiste, wśród których zgodnie z najnowszym podziałem wyróżnia się polimorficzne osutki ciężarnych, atopowe wykwity ciążowe, pemfigoid ciężarnych, ciążową cholestazę wewnątrzwątrobową oraz inne, jak rumień guzowaty, dermatozy występujące przypadkowo, w tym zakażenia, a także choroby skóry występujące przed ciążą. W artykule przedstawiono również możliwości terapeutyczne, które mogą lub powinny zostać zastosowane w niektórych przypadkach .