Niedokrwistości są bardzo powszechnym stanem występującym u ludzi w każdym wieku. Na najczęściej występującą odmianę niedokrwistości spowodowaną niedoborem żelaza najbardziej narażone są kobiety ciężarne, których zapotrzebowanie na ten pierwiastek znacznie wzrasta. Jego niedobory w okresie ciąży mogą wiązać się z bardzo poważnymi skutkami, takimi jak nieprawidłowa organogeneza lub nawet obumarcie płodu. Szczególnym zainteresowaniem cieszy się więc suplementacja żelaza u kobiet planujących ciążę oraz ciężarnych.
Autor: Violetta Skrzypulec-Plinta
Infekcje układu moczowo-płciowego są najczęstszą przyczyną wizyt w poradni ginekologicznej. Prawidłowa liczebność kolonii bakterii z rodzaju Lactobacillus spp. odpowiada za utrzymanie równowagi ekosystemu pochwy. W mikroflorze pochwy stwierdza się zarówno bakterie beztlenowe i tlenowe, a równowaga pomiędzy liczbą kolonii bakterii gwarantuje prawidłowy ekosystem pochwy. Zastosowanie probiotyków w leczeniu infekcji układu moczowo-płciowego wymaga indywidualizacji terapii, ze względu na odrębność składu mikroflory pochwy każdej kobiety, zamieszkujących różne szerokości geograficzne. Właściwy wybór probiotyków powinien stanowić pierwszy i kluczowy krok w leczeniu infekcji dróg rodnych.
Sfera intymności i seksualności człowieka jest bardzo ważną częścią życia. Kreuje ona ludzką psychikę, fizyczność oraz emocje. Zadowolenie z życia małżeńskiego czy partnerskiego oraz udane kontakty seksualne są dla wielu ludzi wyznacznikiem stabilizacji i satysfakcji życiowej. Stanowią także płaszczyznę regulacji kontaktów interpersonalnych. Ciąża, poród oraz połóg stanowią szczególny i ważny etap w życiu kobiety, w istotny sposób wpływający na rodzaj i formę przeżywania kontaktów intymnych.
Kwas hialuronowy to związek, bez którego nie byłoby wielu odmładzających zabiegów i większości świetnych nawilżających kosmetyków. Cząsteczka ta kryje w sobie jednak wiele fakultatywnych właściwości. Należą do nich właściwości immunomodulujące. Okazuje się, iż sposób w jaki działa kwas hialuronowy w głównej mierze zależy od wielkości jego cząsteczki. Zarówno wielkocząsteczkowy jak i małocząsteczkowy wpływa na procesy zapalne w organizmie oraz neowaskularyzację tkanek. W poniższym artykule zostały opisane szczegółowo zależności pomiędzy masą cząsteczkową HA a jego przenikalnością przez błony komórkowe oraz modulowaniem miejscowych procesów zapalnych. Opisany został korzystny wpływ w miejscowej terapii zakażeń pochwy oraz procesów gojenia się ran śluzówki pochwy. Łatwość modyfikacji chemicznej i łączenia z innymi biomolekułami lub terapeutykami pozwala, aby HA stał się materiałem z wyboru, umożliwiającym powstawanie nowych modyfikacji terapeutycznych, które zależą od regulacji immunologicznej, takiej jak szczepionki, terapia genowa, dostarczanie leków, a także rozwiązanie dla medycyny regeneracyjnej.
W ostatnich latach odnotowano znaczący wzrost ciąż po 35. roku życia. Pary coraz częściej decydują się na potomstwo w późniejszym czasie. Kobieta po 40. roku życia musi mieć świadomość, że zajście w ciążę jest trudne, ale nie niemożliwe. Niestety, często z niewiedzy kobiet wynika obserwowany wzrost nielegalnych aborcji po 40. roku życia. Kluczową rolę odgrywa odpowiednie poinformowanie pacjentki o tym, że jeżeli współżyje, powinna stosować antykoncepcję, a ok. 45. roku życia wykonać odpowiednie badania, które pozwolą określić, czy nadal pozostaje płodna, czy płodność już całkowicie zanikła. Pozwoli to na podjęcie decyzji o ewentualnym włączeniu hormonalnej terapii zastępczej (HZT) [1].
Nieprawidłowy profil krwawień miesiączkowych występuje u ok. 20–30% dziewcząt. Krwawienia młodocianych definiuje się jako obfite krwawienia ze skrzepami, trwające ponad 7 dni, często prowadzące do anemizacji. Ich etiopatogeneza nie została jeszcze w pełni ustalona. Uważa się, że obfite krwawienia miesiączkowe w okresie dorastania nie mają etiologii organicznej, lecz są spowodowane brakiem owulacji lub niewydolnością lutealną.
Żelazo to bardzo istotny metal przejściowy w organizmie człowieka, który odgrywa główną rolę w wielu procesach metabolicznych. Żelazo należy do pierwiastków warunkujących prawidłowe funkcjonowanie organizmu. W szczególności należy wskazać udział żelaza w pracy układu sercowo-naczyniowego, nerwowego oraz immunologicznego. Jest substratem w syntezie hemu, głównego składnika hemoglobiny, uczestniczy w reakcjach oksydo-redukcyjnych i immunologicznych oraz w syntezie DNA. Szacuje się, że średnia zawartość żelaza u dorosłej osoby wynosi 4 g, tym samym nie przekracza 0,01% masy ciała.
Określono, że ponad 2 g znajdują się w hemoglobinie, 1 g zmagazynowany jest w komórkach wątroby, a pozostała część w białkach pełniących różnorodne funkcje w organizmie [1, 2].
Występowanie cukrzycy u pacjentek w wieku rozrodczym jest problemem wielopłaszczyznowym. W celu odpowiedniego dobrania antykoncepcji zarówno lekarz pierwszego kontaktu, diabetolog, jak i ginekolog muszą mieć odpowiednią wiedzę na temat najlepszych, nowoczesnych metod antykoncepcji odpowiednich dla kobiet chorych na cukrzycę. Stosowanie dwuskładnikowej tabletki antykoncepcyjnej w grupie chorych na cukrzycę, zgodnie z rekomendacjami Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego (PTD), jest dopuszczalne, jednak wiąże się z pewnymi ograniczeniami [7].
Metody antykoncepcyjne znane są od momentu, kiedy człowiek poznał związek między stosunkiem seksualnym a ciążą. Już od czasów starożytnych powszechne były metody barierowe. Na przestrzeni lat metody antykoncepcyjne zmieniały się, do czasu aż w maju 1960 r. Federal Drug Administration (FDA) zatwierdziła wprowadzenie do sprzedaży złożonej tabletki antykoncepcyjnej (ang. combined oral contraceptive – COC) zawierającej noretisteron oraz mestranol. Pierwsze minipigułki antykoncepcyjne zawierające jako substancję czynną tylko progestageny zadebiutowały na rynku leków w 1973 r. [1].
Jak wiadomo, antykoncepcja hormonalna reguluje cykle menstruacyjne, zmniejsza objętość krwawień, łagodzi objawy związane z napięciem miesiączkowym. Antykoncepcja w postaci plastra antykoncepcyjnego jest z powodzeniem stosowana od 2002 r.
Niewłaściwe nawyki higieniczne kobiet mogą być czynnikiem sprawczym zakażeń układu moczowo-płciowego, alergii, dermatoz sromu i/lub podrażnień zewnętrznych narządów płciowych. Codzienne stosowanie preparatów do higieny intymnej zawierających silne detergenty, konserwanty, substancje koloryzujące i zapachowe może uszkadzać naturalne mechanizmy bariery ochronnej skóry okolic intymnych. U kobiet ciężarnych wymagana jest szczególna dbałość o higienę intymną ze względu na rozpulchnienie śluzówki pochwy i tkanek sromu, zmianę pH, większą zawartość glikogenu oraz spadek zawartości bakterii Lactobacillus produkujących H2O2 [1].
Kobiety, bez względu na wiek i narodowość, dążą do osiągnięcia satysfakcji z posiadania zadbanego, zdrowego ciała. Kolejne etapy życia, przez które przechodzą, wpływają na jego wygląd i kondycję. Fizjologia żeńska zmienia się pod wpływem czynników, takich jak wahania masy ciała, poród, różnego rodzaju zmiany i zaburzenia hormonalne, jak zespół policystycznych jajników (ang. polycystic ovary syndrome – PCOS) czy menopauza.
W efekcie może dojść do powstania nieprawidłowości, takich jak nadmierne rozluźnienie pochwy, uszkodzenie mięśni dna miednicy, a także zaburzeń w budowie nabłonka pochwy. Ponadto zdarzenia te często prowadzą do pojawienia się bardzo uciążliwych dla kobiety przypadłości, jak: wysiłkowe nietrzymanie moczu, suchość i ból podczas odbywania kontaktów seksualnych czy atrofia pochwy. Zaburzenia te, w zależności od swego nasilenia i czasu trwania, mniej lub bardziej dotkliwie oddziałują na samoocenę, jakość życia, w tym życia seksualnego kobiet.
Obecnie dostępny jest szeroki wachlarz możliwości terapeutycznych, od metod nieinwazyjnych, jak hormonalne żele dopochwowe lub hormonalna terapia menopauzalna, po zabiegi chirurgiczne w zakresie okolic intymnych. Nowym trendem, plasującym się coraz wyżej pod względem bezpieczeństwa i skuteczności stosowania, są stosowane do rewitalizacji pochwy urządzenia energetyczne, w tym lasery. W efekcie ich użycia następuje stymulowanie regeneracji kolagenu, skurcz włókien elastycznych, neowaskularyzacja i poprawa lubrykacji pochwy. Obecnie istnieje coraz większa liczba dowodów naukowych oceniająca bezpieczeństwo i skuteczność stosowania urządzeń laserowych w tym wskazaniu.