Dołącz do czytelników
Brak wyników

Immersja wodna i poród w wodzie jako najpopularniejsze metody niefarmakologicznej walki z bólem okołoporodowym

Artykuł | 29 czerwca 2018 | NR 39
211

Rodzące oprócz niezwykle dotkliwego bólu podczas porodu nierzadko muszą się też zmierzyć z takimi powikłaniami poporodowymi, jak pęknięcie tkanek krocza, nietrzymanie moczu, wypadnięcie ściany pochwy czy wypadnięcie macicy. Obawy z tym związane oraz strach o dobro dziecka i całej rodziny mogą powodować znaczne pogorszenie jakości życia przyszłych matek nie tylko w aspekcie fizycznym, lecz także psychologicznym. Zapobieganie ciężkim powikłaniom ciąży i porodu oraz bólu z nimi związanego to ważny aspekt w położnictwie. Metody niefarmakologicznego łagodzenia bólu, w tym poród w wodzie oraz immersja wodna, to atrakcyjna alternatywa pozwalająca na zmniejszenie ilości używanych leków, dolegliwości związanych z rodzeniem i stresu, jakiego doświadczają kobiety, jak również zwiększenie komfortu rodzenia. Aspektem, który może budzić wątpliwości matek i personelu medycznego, jest bezpieczeństwo porodu w wodzie. W artykule omówiono zarówno korzyści tej metody łagodzenia bólu porodowego, jak i ryzyko z nią związane.

Poród dla wielu kobiet na całym świecie jest niewątpliwe jedną z najbardziej stresujących sytuacji, jakich doświadczają w życiu. Obawy dotyczące momentu narodzin wynikające w dużej mierze z braku dostatecznej informacji o przebiegu porodu, są potęgowane wizją wystąpienia bólu okołoporodowego, który zaliczany jest do jednego z najsilniejszych, z jakimi przyjdzie im się zmierzyć. Niestety, taki obraz urodzin jest dla wielu przyszłych matek tak stresujący, że nieustanie przesuwają one moment zajścia w ciąże, pomimo chęci posiadania dziecka. Wobec tego szukanie skutecznych metod łagodzenia bólu okołoporodowego oraz poporodowego wydaje się niezwykle ważne w położnictwie.

Jednymi z najpopularniejszych niefarmakologicznych metod łagodzenia bólu porodowego są immersja wodna i poród w wodzie. Definiuje się je jako sytuację, podczas której brzuch ciężarnej jest całkowicie zanurzony w wodzie podczas jednego lub więcej okresów porodu [1].

Immersja wodna polega na spędzeniu w wodzie przez kobietę całego pierwszego okresu porodu, a kolejnych etapów już na łóżku porodowym. Z kolei podczas porodu w wodzie nie tylko pierwsza, ale również i druga faza porodu ma miejsce w wodzie [2, 3].

Pierwszy opis porodu w wodzie pochodzi z południowej Francji z 1803 r., natomiast w Polsce pierwszy poród w wodzie odbył się w 1996 r. w Łodzi i od tego czasu wciąż zyskuje na popularności [3, 4]. Temperatura wody, w której zanurzona jest ciężarna, nie powinna przekraczać 37°C, aby nie dopuścić do hipertermii 
noworodka [4]. 

Głównymi przeciwskazaniami do porodu w wodzie są [5]:

  • ułożenie płodu uniemożliwiające poród siłami natury,
  • gorączka,
  • przedwczesne pękanie błon płodowych,
  • BMI rodzącej > 35 kg/m²,
  • potrzeba elektronicznego monitorowania płodu,
  • ciężkie krwawienie, 
  • poród wspomagany oksytocyną,
  • przebyte cięcie cesarskie,
  • ciąża bliźniacza,
  • opryszczka narządów płciowych.

Skuteczność wyżej wymienionych procedur jest powiązana z bezpośrednim wpływem wody na niektóre przyczyny bólu okołoporodowego. W pierwszym okresie porodu są to skurcze macicy oraz rozwieranie się szyjki macicy, natomiast w drugim dolegliwości wiążą się z rozciąganiem oraz uciskaniem ścian pochwy i krocza.

Powodem bólu jest też zwiększone wydzielanie katecholamin, które zmniejszają przepływ krwi przez narząd, pogłębiając jego niedokrwienie. Ponadto adrenalina jest tokolitykiem mogącym powodować nieregularne i nieprawidłowe skurcze [2, 6]. Wspomnieć należy również o bólu odczuwanym z powodu ucisku na splot krzyżowo-lędźwiowy oraz o niebagatelnym znaczeniu czynników psychologicznych. Aby skutecznie wyeliminować stres i niepokój towarzyszący porodowi, istotne jest stworzenie przyjemnej, spokojnej i intymnej atmosfery na sali porodowej [3]. 

Ciężarne pacjentki oczekują łatwego dostępu do rzetelnych informacji przedstawiających walory i niedoskonałości metod łagodzenia bólu oraz jednocześnie podkreślają, że pomoc położnej przy wyborze procedury jest niezbędna [7]. Biorąc pod uwagę, że wybór metody łagodzenia bólu porodowego jest zawsze indywidualny, musi być wynikiem współpracy pomiędzy przyszłą matką, położną oraz lekarzem. Przeprowadzenie porodu w wodzie wymaga dodatkowego przeszkolenia położnych i właściwego przygotowania kobiet do rodzenia w takich warunkach. Pomimo rosnącej popularności tej metody i regularnych informacji o nowo odkrytych zaletach tej procedury, na uwagę zasługuje fakt, że doświadczenie personelu medycznego w prowadzeniu porodu w sposób tradycyjny jest wciąż o wiele większe niż w immersji wodnej. Jednakże przebadanie położnych dowiodło, że wspierają one poród w wodzie, głównie ze względu na udokumentowane działanie w łagodzeniu bólu okołoporodowego. Wskazywały również, że rodzące kobiety były bardziej rozluźnione, a doświadczenie związane z porodem było pozytywne [8]. Z drugiej strony położne obawiały się zwiększonego ryzyka upadku matki, pomimo że same rodzące czuły większą kontrolę nad swoim otoczeniem w wodzi...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Forum Położnictwa i Ginekologii"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • Zniżki w konferencjach organizowanych przez redakcję
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy