Substancje wspomagające leczenie infekcji dróg rodnych – czy mogą być tylko uzupełniającą czy też alternatywną metodą leczenia

Wiedza praktyczna

Infekcje dróg rodnych są najczęstszą przyczyną schorzeń żeńskiego narządu płciowego. Szacuje się, że w ciągu swojego życia ok. 75% kobiet cierpi na co najmniej jeden epizod infekcji sromu i pochwy. W praktyce ambulatoryjnej spotyka się wysoki odsetek kobiet, u których trudno jest ustalić czynnik etiologiczny lub u których infekcja jest diagnozowana jako mieszana. Dlatego z punktu widzenia efektywności leczenia istotny jest dobór leku o możliwie szerokim spektrum przeciwbakteryjnym i przeciwgrzybiczym, tak aby uzyskać maksymalną skuteczność terapii empirycznej. Drugim aspektem powodzenia leczenia jest dobra tolerancja leku, brak eradykacji fizjologicznej flory pałeczek kwasu mlekowego oraz niski odsetek nawrotów. Kolejnym istotnym argumentem dla wyboru leku w terapii alternatywnej lub uzupełniającej jest brak pierwotnej i wtórnej lekooporności, ponieważ to negatywne zjawisko jest dobrze udokumentowane w stosunku do leków stosowanych w standardowych terapiach. Połączenie kwasu borowego z substancjami poprawiającymi trofikę nabłonka pochwy, ułatwiającymi regenerację i przywracającymi kwaśne środowisko treści pochwy w leczeniu miejscowym jest dobrą, bezpieczną opcją terapeutyczną, spełniającą te kryteria.

W pochwie ścisła współpraca mikrobioty z organizmem gospodarza zapewnia pierwszą linię obrony przed migracją i namnażaniem oportunistycznych patogenów. Badania nad kobiecym mikrobiomem dowiodły, że równowaga określana jako eubioza jest zapewniana przez dominację gatunków pałeczek kwasu mlekowego (Lactobacillus spp.). Pałeczki kwasu mlekowego fizjologicznie stanowią 70–90% flory treści pochwowej. 
Badania populacyjne wykazały, że biocenoza pochwy nie składa się z jednego szczepu pałeczek kwasotwórczych, ale charakteryzuje się znaczną różnorodnością gatunkową. Z uwagi na ciągłe tworzenie nowych mutacji pochodzących z każdego szczepu genetycznego w organizmie kobiet tworzy się specyficzna indywidualna biocenoza różnych gatunków i szczepów Lactobacilli. Ta różnorodność wewnątrzgatunkowa jest istotnym czynnikiem determinującym stabilność populacji zarówno w pochwie, jak i w przewodzie pokarmowym [1]. 
W pewnych przypadkach przewaga oportunistycznych mikroorganizmów zakłóca tę symbiotyczną równowagę (określa się to terminem „dysbioza”), a to dodatkowo w przypadku infekcji tlenową florą bakteryjną (aerobic vaginitis – AV) lub drożdżakami (vulvovaginal candidiasis – VVC) prowadzi do miejscowego stanu zapalnego. Objawy kliniczne towarzyszące tym infekcjom to najczęściej: 

REKLAMA

  • świąd, 
  • pieczenie pochwy i sromu, 
  • rumień i obrzęk śluzówki, 
  • nadżerki, 
  • bolesne oddawanie moczu (dyzuria), 
  • bolesne współżycia seksualne (dyspareunia), 
  • zmiany skórne pod postacią wyprzenia bakteryjnego lub grzybiczego. 

W przypadku nieprawidłowej biocenozy pochwy, szczególnie waginozy bakteryjnej (bacterial vaginosis – BV), w mniej więcej 50% przypadków poza nieprawidłową wydzieliną z pochwy nie obserwuje się ciężkich objawów klinicznych reakcji zapalnej [2]. Objawy te często powodują, że kobiety, nim zasięgną porady lekarskiej, korzystają z produktów dezynfekujących lub łagodzących podrażnienia, dostępnych w aptecznej sprzedaży odręcznej, bez recepty (over the counter – OTC). Niestety, samodzielne rozpoznanie etiologii zakażenia przez kobietę jest poprawne w mniej niż 30% przypadków. Prowadzi to do niewłaściwego zastosowania leczenia, które może łagodzić objawy, ale nie przynosi powodzenia w eradykacji patogenu. 
Podobnie statystyka poprawności stawianych rozpoznań w czasie teleporady przez lekarza, bez badania klinicznego, okazuje się tylko marginalnie lepsza niż czysty przypadek. Co więcej, stosowane przy próbach samoleczenia preparaty dezynfekujące zmieniają charakter i pH wydzieliny z pochwy, co utrudnia lekarzowi postawienie właściwej diagnozy klinicznej. Dlatego tak istotny jest wybór dostępnych preparatów określanych mianem wyrobów medycznych, które nie są lekiem (produktem leczniczym), ale służą w tym przypadku do łagodzenia objawów chorobowych. 
Warto zwrócić uwagę, że niektóre wyroby medyczne mogą służyć także do terapii. Nie wywołują one jednak takich skutków w organizmie ludzkim jak substancje czynne w lekach zalecanych w terapiach standardowych, chociaż czasem s...

Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Forum Położnictwa i Ginekologii"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • Zniżki w konferencjach organizowanych przez redakcję
  • ...i wiele więcej!

Dołącz do społeczności lekarzy, którzy stawiają na rzetelną, aktualną wiedzę!

Sięgnij po Forum Położnictwa i Ginekologii i co dwa miesiące otrzymuj praktyczne artykuły, analizy oraz narzędzia tworzone przez specjalistów z wieloletnim doświadczeniem klinicznym.

500+ artykułów w bazie
82+ wydań archiwalnych
najnowsze metody diagnostyczne i terapeutyczne
przejrzyste kryteria postępowania
Forum Położnictwa i Ginekologii - Dołącz do społeczności lekarzy, którzy stawiają na rzetelną, aktualną wiedzę!

Przypisy

    POZNAJ PUBLIKACJE Z NASZEJ KSIĘGARNI