Dołącz do czytelników
Brak wyników

Otwarty dostęp , Opis przypadku

3 listopada 2021

NR 60 (Październik 2021)

Zapobieganie suchości pochwy w czasie stosowania antykoncepcji hormonalnej
The prevention of vaginal dryness during hormonal contraception use

0 31

Antykoncepcja hormonalna zrewolucjonizowała świat medycyny w XX w. Jednakże jej stosowanie może prowadzić do wystąpienia szeregu działań niepożądanych. Jednym z nich jest suchość pochwy, która znacząco może obniżyć jakość życia kobiet, przede wszystkim negatywnie wpływając na ich życie seksualne. Bezpieczną i prostą metodą zapobiegania i leczenia suchości pochwy jest jej prawidłowe nawilżenie poprzez stosowanie dopochwowych globulek z kwasem hialuronowym. Ponadto kwas hialuronowy łagodzi podrażnienia i ułatwia przywrócenie fizjologicznej wartości pH pochwy.

Opis przypadku

30-letnia kobieta zgłosiła się do poradni ginekologicznej z powodu obniżonego libido, uczucia suchości pochwy oraz bólu trwającego zarówno podczas stosunku, jak i po nim. Pacjentka rodziła dwukrotnie siłami natury, nie roniła. Nie zgłasza dodatkowych obciążeń medycznych. Kobieta od dwóch lat stosuje dwuskładnikową tabletkę antykoncepcyjną (DTA). Poza tym nie przyjmuje na stałe innych leków. Podczas badania ginekologicznego oraz ultrasonograficznego badania głowicą dopochwową nie odnotowano żadnych odchyleń od normy. 

POLECAMY

W opisanym przypadku młodej kobiety wszystko wskazuje na to, iż suchość pochwy jest spowodowana stosowaniem dwuskładnikowej tabletki antykoncepcyjnej zawierającej 0,03 mg etynyloestradiolu oraz gestagenu. W tym przypadku warto poinformować pacjentkę o istocie zmian w codziennych nawykach i o odpowiedniej pielęgnacji stref intymnych, tj. unikaniu mydeł i zapachowych produktów do higieny intymnej, praniu bielizny w detergentach bez barwników i perfum, używaniu naturalnego papieru toaletowego bez dodatków zapachowych [1]. Ponadto Amerykańskie Towarzystwo Menopauzy (North American Menopause Society) zaleca regularne ćwiczenia mięśni dna miednicy oraz regularną stymulację seksualną, która powoduje zwiększenie przepływu krwi przez pochwę, co przyczynia się do poprawy jej nawilżenia. W celu złagodzenia dolegliwości bólowych podczas stosunku seksualnego można również zastosować doraźną terapię w postaci lubrykantów na bazie wody [2].

Aby uniknąć stosowania leków na bazie hormonów, które wykazują działanie ogólnoustrojowe, warto rozpocząć leczenie od produktów stosowanych miejscowo, zawierających kwas hialuronowy w postaci globulek dopochwowych, które często okazują się wystarczające w celu przywrócenia prawidłowych funkcji pochwy i satysfakcjonującego życia seksualnego. Pacjentce można zalecić m.in. globulki dopochwowe zawierające 5 mg kwasu hialuronowego w postaci hialuronianu sodu, stosowane raz dziennie przed snem.

Kwas hialuronowy w postaci globulki dopochwowej działa miejscowo, dzięki czemu ma bezpośredni leczniczy wpływ na zmienioną śluzówkę. Po aplikacji globulka rozpuszcza się pod wpływem temperatury ciała kobiety w pochwie  i tworzy warstwę barierową powlekającą jej błonę śluzową. 

Suchość pochwy

Suchość pochwy jest bardzo częstą przypadłością towarzyszącą kobietom w każdym wieku, jednak najczęściej ma miejsce w okresie okołomenopauzalnym i jest związana z licznymi zmianami hormonalnymi zachodzącymi w tym okresie. U młodszych kobiet najczęściej jest spowodowana zaburzeniami endokrynologicznymi, jak również stosowaniem tabletek antykoncepcyjnych. Najczęstszą przyczyną zgłaszania się do lekarza wśród tej grupy kobiet są zaburzenia seksualne związane z dyspareunią.

Stosunki często są określane jako bolesne i nieprzyjemne, a wielu z nich nierzadko towarzyszą plamienia lub krwawienia. Suchość pochwy powoduje nie tylko znaczne obniżenie jakości życia seksualnego pacjentek, ale także towarzyszące zaburzenia pH środowiska pochwy oraz zanik fizjologicznej flory bakteryjnej, które mogą stwarzać istotne zagrożenie infekcjami. 

Niezmiernie ważnym elementem w praktyce lekarskiej, w szczególności jeśli suchość pochwy zgłasza kobieta w wieku reprodukcyjnym, jest zebranie szczegółowego wywiadu, ze szczególnym uwzględnieniem leków stosowanych przez pacjentkę. Bardzo istotne jest również uczulanie pacjentek, iż tego typu objawy nie są wariantem normy, a w celu ich minimalizowania powinno być wdrożone odpowiednie postępowanie terapeutyczne [1, 3].

Antykoncepcja hormonalna a nawilżenie pochwy

Pojawienie się na rynku antykoncepcji hormonalnej zrewolucjonizowało świat medycyny XX w. Jej stosowanie pozwala nie tylko ograniczyć lęk związany z niechcianą ciążą, ale także zmniejszyć częstość występowania bolesnych i obfitych miesiączek, ciąży ektopowej, a nawet raka jajnika i endometrium. Mimo udokumentowanego pozytywnego wpływu antykoncepcji hormonalnej na organizm kobiety, należy pamiętać o szeregu wywoływanych przez nią działań niepożądanych. Wiele pacjentek przyjmujących doustne tabletki antykoncepcyjne odczuwa suchość przedsionka pochwy, pochwy oraz sromu. Do zgłaszanych wówczas dolegliwości należy swędzenie, pieczenie oraz bolesne stosunki seksualne. Bagatelizowanie tych objawów może skutkować wystąpieniem zanikowego zapalenia pochwy (atrofii).

Patofizjologiczne podłoże tego zaburzenia opiera się na braku równowagi hormonalnej. Wskutek terapii czynność hormonalna jajników zostaje zahamowana, przez co spada poziom estrogenów i testosteronu – hormonów, które działają pozytywnie na nawilżenie pochwy. Estrogeny zawarte w tabletce nie są w stanie zrekompensować spadku poziomu hormonu, przez co dochodzi do ścieńczenia błony śluzowej pochwy, zmniejszenia ilości wydzieliny pochwowej, a w konsekwencji do spadku poziomu nawilżenia. 

W przypadku testosteronu jedna trzecia pochodzi z jego produkcji jajnikowej, która w momencie stosowania terapii hormonalnej zostaje zahamowana. Dodatkowo dochodzi do zwiększenia produkcji globuliny wiążącej hormony płciowe (SHBG). Białko to wiąże się z...

Artykuł jest dostępny w całości tylko dla zalogowanych użytkowników.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz bezpłatne konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałow pokazowych.
Załóż bezpłatne konto Zaloguj się

Przypisy