Dołącz do czytelników
Brak wyników

To wiedzieć powinniśmy

29 października 2018

NR 42 (Październik 2018)

Badanie skuteczności i tolerancji leczenia preparatem Distreptaza® w przypadkach przewlekłego zespołu bólowego miednicy mniejszej

422

Zespół przewlekłego bólu miednicy mniejszej (chronic pelvic pain syndrome – CPP) to jeden z najczęstszych zespołów objawów zgłaszanych przez pacjentki podczas wizyt u ginekologa. Celem badania była ocena skuteczności oraz tolerancji terapii doodbytniczym preparatem Distreptaza® zawierającym streptokinazę i streptodornazę w celu złagodzenia dolegliwości bólowych miednicy mniejszej u chorych z idiopatyczną postacią CPP. Stwierdzono, że 10-dniowa terapia lekiem Distreptaza® powoduje znamienną poprawę w zakresie nasilenia bólów miednicy mniejszej, a korzystny efekt terapii utrzymuje się przez co najmniej miesiąc po jej zakończeniu. Ponadto zaobserwowano, że terapia lekiem Distreptaza® charakteryzuje się korzystnym profilem tolerancji i wysokim poziomem satysfakcji pacjentek z efektów leczenia. Autorzy tego badania wnioskują, że należy rozważyć zastosowanie leku Distreptaza® w terapii lub koterapii CPP.

Zespół przewlekłego bólu miednicy mniejszej (chronic pelvic pain syndrome – CPP) to jeden z najczęstszych zespołów objawów zgłaszanych przez pacjentki podczas wizyt u ginekologa. Szacuje się, że problem ten stanowi 10–40% powodów tego typu wizyt. Niestety, co najmniej 2/3 kobiet nie zwraca się z tego powodu do lekarza [6, 16, 19, 21, 23]. 

Zespół przewlekłego bólu miednicy mniejszej definiuje się jako ból:

  • odczuwalny w podbrzuszu lub w obrębie miednicy, 
  • trwający co najmniej 6 miesięcy,
  • występujący ciągle lub w sposób przerywany,
  • niezwiązany wyłącznie z miesiączką lub stosunkiem płciowym,
  • niezwiązany z ciążą lub nowotworem.

Zespół przewlekłego bólu miednicy mniejszej jest klasycznym przykładem problemu o charakterze multidyscyplinarnym [1, 2, 7, 15]. Potencjalne przyczyny CPP przedstawiono w tabeli 1.

Tab. 1. Przyczyny przewlekłego zespołu bólu miednicy mniejszej [13]

Przyczyny ginekologiczne
  • endometrioza lub adenomioza
  • stany zapalne narządów miednicy mniejszej (pelvic inflammatory disease – PID)
  • zrosty
Przyczyny jelitowe
  • zespół jelita nadwrażliwego
  • zaparcia
Przyczyny urologiczne
  • śródmiąższowe zapalenia pęcherza moczowego 
Przyczyny mięśniowo-szkieletowe
  • ból kostny miednicy
  • bóle mięśniowe
Przyczyny neurologiczne
  • uwięźnięcie nerwu 
  • ból neuropatyczny
Przyczyny psychosocjalne
  • ból psychogenny
  • nadużycie seksualne lub fizyczne
  • depresja
Przyczyny naczyniowe
  • zespół biernego przekrwienia miednicy mniejszej (pelvic congestion syndrome – PCS)

Nawet w 60% przyczyna CPP jest nieznana. Zespół przewlekłego bólu miednicy mniejszej u większości pacjentek w znaczący sposób pogarsza jakość życia w sposób wielokierunkowy. Kobiety z CPP często zgłaszają depresję, lęk i pogorszenie jakości życia seksualnego [1, 6, 13, 16, 21, 22].

Celem leczenia jest poprawienie jakości życia pacjentki. Oparta na dowodach terapia przyczynowa CPP jest często niemożliwa i leczenie często koncentruje się na łagodzeniu objawów [1, 3–5, 7, 18, 20]. 

Distreptaza w formie leku doodbytniczego zawiera dwie substancje czynne – streptokinazę i streptodornazę [10]. Streptokinaza jest aktywatorem proenzy-
mu zawartego w krwi ludzkiej zwanego plazminogenem, który pod wpływem streptokinazy przechodzi w plazmę odznaczającą się zdolnością rozpuszczania skrzepów krwi ludzkiej. Streptodornaza jest enzymem wykazującym zdolność rozpuszczania lepkich mas nukleoprotein, martwych komórek lub ropy, nie wywierając wpływu na żywe komórki i ich czynności fizjologiczne. Streptokinaza i streptodornaza zawarte w tym preparacie są wytwarzane przez szczep niechorobotwórczego paciorkowca hemolizującego. Literatura przedmiotu zawiera szereg doniesień pot-
wierdzających przydatność substancji czynnych zawartych w Distreptazie® w leczeniu różnych stanów chorobowych [9, 11, 12, 14].

Od półwiecza Distreptaza® stosowana jest przez specjalistów z różnych dziedzin. Fakt jej długiej obecności na rynku sugeruje, że jej skuteczność jest zadowalająca. Warto jednak to przypuszczenie zweryfikować badaniami zaprojektowanymi według współczesnych reguł medycyny opartej o dowody. Taki właśnie cel posiadało niniejsze badanie, w którym zastosowano preparat Distreptaza w celu złagodzenia dolegliwości bólowych miednicy mniejszej u chorych z idiopatyczną postacią CPP. 

Materiał i metody

Kryteria włączenia pacjentek do badania były następujące:

  • wiek powyżej 18. r.ż., 
  • niecykliczny ból podbrzusza występujący od co naj-
  • mniej 3 miesięcy i niezwiązany wyłącznie z krwawieniem miesiączkowych albo stosunkiem płciowym,
  • wyrażenie przez pacjentkę pisemnej zgody na
  • udział w badaniu,
  • niezadowalający rezultat stosowania leków przeciwbólowych i/lub rozkurczowych.

Kryteria wyłączenia stanowiły:

  • jakiekolwiek choroby współistniejące mogące mieć wpływ na przebieg leczenia,
  • zmiany morfologiczne w obrębie miednicy mniejszej stwierdzone badaniem fizykalnym lub/i za po-
  • mocą ultrasonografii przezpochwowej wymagające operacyjnego leczenia przyczynowego, 
  • wykładniki kliniczne lub/i laboratoryjne ostrego stanu zapalnego narządów miednicy mniejszej 
  • lub/i pochwy/sromu,
  • ciąża – trwająca aktualnie lub planowana w ciągu najbliższych 3 miesięcy,
  • aktualnie leczona lub leczona w przeszłości złośliwa choroba nowotworowa,
  • aktualne stosowanie przez pacjentkę antybiotyków lub antykoncepcji hormonalnej,
  • przeciwwskazania do zastosowania leku Distreptaza® (według charakterystyki produktu leczniczego).

Badanie obejmowało trzy wizyty:

  1. Wizyta nr 1 – kwalifikacja do badania w oparciu o kryteria włączenia i wyłączenia. Badanie kwestionariuszowe dotyczące ogólnej charakterystyki pacjentki. Uzyskanie pisemnej zgody na wzięcie udziału w badaniu. Zaopatrzenie pacjentki w lek oraz instrukcja dotycząca jego przyjmowania. Badanie kwestionariuszowe dotyczące charakteru i nasilenia dolegliwości bólowych przed rozpoczęciem badania, konsumpcji leków przeciwbólowych itp. Badanie ginekologiczne oraz USG przezpochwowe. 
  2. Wizyta nr 2 – po 10 dniach terapii lekiem Distreptaza®. Badanie ginekologiczne + USG przezpochwowe. Badanie kwestionariuszowe dotyczące charakteru i nasilenia dolegliwości bólowych, konsumpcji leków przeciwbólowych, profilu tolerancji leczenia lekiem Distreptaza® i stopnia zadowolenia pacjentki z rezultatu terapii itp. 
  3. Wizyta nr 3 – 1 miesiąc po zakończeniu leczenia lekiem Distreptaza®. Badanie ginekologiczne + USG przezpochwowe. Badanie kwestionariuszowe dotyczące charakteru i nasilenia dolegliwości bólowych po odstawieniu leku, konsumpcji leków przeciwbólowych, stopnia zadowolenia pacjentki z rezultatu terapii w miesiąc po jej zakończeniu. 

Na potrzeby każdej z wizyt opracowano oryginalne kwestionariusze.

Zgodnie z powyższym protokołem do badania zakwalifikowano 50 pacjentek. Mediana wieku badanych kobiet wynosiła 39 lat (rozstęp: 20–49 lat). Mediana masy ciała wynosiła 71 kg (58–93 kg), a wartość środkowa wzrostu badanych pacjentek to 169 cm (155–189 cm). Mediana rodności badanej populacji to 1 (0–3).

Dwadzieścia osiem spośród badanych pacjentek (56%) przebyło operacje, spośród których najczęstsze to: cięcie cesarskie [21 pacjentek (42%)], usunięcie torbieli jajnika [11 pacjentek (22%)], appendektomia [8 pacjentek (16%)]. Siedemnaście (34%) objętych badaniem kobiet przyjmowało na stałe leki z powodu chorób przewlekłych, spośród których najczęstsze to nadciśnienie tętnicze (9 pacjentek – 18%). 

Ból w obrębie miednicy mniejszej występował w badanej populacji 3–24 miesiące przed włączeniem pacjentek do badania (mediana 5 miesięcy. Najczęstszą lokalizacją bólu była okolica podbrzusza (41 pacjentek – 82%). Nasilenie bólu przed wdrożeniem leczenia badane kobiety określały w skali 1–10 średnio na 5 punktów (3–8 punktów). Czterdzieści pięć (90%) spośród badanych pacjentek przyjmowało leki przeciwbólowe/rozkurczowe, z czego 21 (42%) przyjmowało te leki regularnie. Najczęściej wymienianymi przez pacjentki objęte tym badaniem preparatami przeciwbólowymi/rozkurczowymi były Apap oraz Ibuprofen. Skuteczność stosowanych leków przeciwbólowych/rozkurczowych w skali 1–10 została przez badane pacjentki oceniona przed rozpoczęciem terapii średnio na 4 punkty (1–9). Spośród czynników nasilających ból badane kobiety wymieniały najczęściej stosunek płciowy oraz wysiłek fizyczny.

Przeprowadzone na każdej z wizyt u wszystkich pacjentek badanie fizykalne oraz przezpochwowe USG w żadnym przypadku nie wykazały zmian morfologicznych w obrębie miednicy mniejszej wymagających operacyjnego lub endowaskularnego leczenia przyczynowego.

Po uzyskaniu pisemnej zgody na wzięcie udziału w badaniu zalecono wszystkim pacjentkom przyjmowania doodbytniczo leku Distreptaza® przez 7 dni w dawce 2 razy 1 czopek i przez kolejne 3 dni w dawce
1 razy 1 czopek. 

Wyniki

Podczas wszystkich wizyt oceniano nasilenie bólu w skali 1–10. Tabela 2 przedstawia wyniki tej analizy.

Tab. 2. Ocena nasilenia bólu przez pacjentkę przed terapią lekiem Distreptaza® (wizyta 1), bezpośrednio po zakończeniu leczenia (wizyta 2) oraz w 4 tygodnie po zakończeniu terapii  (wizyta 3)

Wizyta           Wizyta 1 Wizyta 2   Wizyta 3
Nasilenie bólu*   5 (3–8)** 3 (2–7) 3 (3–6)

*w skali od 1 (ból nieznaczny) do 10 (ból nie do zniesienia), ** mediana i rozstęp wartości

Różnicę w zakresie nasilenia bólu pomiędzy poszczególnymi wizytami analizowano przy użyciu testu Manna-Whiteney’a. Różnica między wizytą nr 1 a wizytą nr 2 była znamienna statystycznie (p < 0,01). Istotna statystycznie okazała się również różnica między wizytą nr 1 a wizytą 3 (p < 0,05). Różnica między wizytą 2 a wizytą 3 okazała się natomiast niezamienna statystycznie (p = 0,25). Podczas wizyt 2 i 3 zanotowano zwiększoną liczbę pacjentek nieprzyjmujących leków przeciwbólowych/rozkurczowych. Odsetek takich pacjentek na wizycie 2 wynosił 24%, a na wizycie 3 – 22%. Jedynie 6 pacjentek (12%) podczas wizyty 2 i 7 pacjentek (14%) podczas wizyt 3 stwierdziło, że leki przeciwbólowe/rozkurczowe przyjmuje regularnie. 

Bezpośrednio po zakończeniu terapii lekiem Distreptaza® przeanalizowano również profil tolerancji tej terapii. U 11 pacjentek (22%) występowały w trakcie leczenia objawy niepożądane w postaci luźnych stolców (5 pacjentek – 10%) lub/...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Forum Położnictwa i Ginekologii"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • Zniżki w konferencjach organizowanych przez redakcję
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy