Dołącz do czytelników
Brak wyników

To wiedzieć powinniśmy

24 czerwca 2019

NR 46 (Czerwiec 2019)

Zastosowanie pozytonowej tomografii emisyjnej w medycynie ze szczególnym uwzględnieniem onkologii ginekologicznej

0 23

Pozytonowa tomografia emisyjna (positron emission tomography – PET) to technika obrazowania, w której [zamiast jak w tomografii komputerowej (computed tomography – CT), zewnętrznego źródła promieniowania rentgenowskiego lub radioaktywnego] rejestruje się promieniowanie powstające podczas anihilacji pozytonów (antyelektronów). Pozytonową tomografię emisyjną stosuje się w medycynie nuklearnej głównie w diagnozowaniu chorób ośrodkowego układu nerwowego (umożliwia np. wczesną diagnozę choroby Huntingtona). Pozytonowa tomografia emisyjna znajduje też zastosowanie w kardiologii, a także w diagnozowaniu stanów zapalnych niejasnego pochodzenia. Metoda ta ma szczególne znaczenie w onkologii, w tym onkologii ginekologicznej.

Pozytonowa tomografia emisyjna to technika obrazowania, w której (zamiast jak w CT, zewnętrznego źródła promieniowania rentgenowskiego lub radioaktywnego) rejestruje się promieniowanie powstające podczas anihilacji pozytonów (antyelektronów). Metoda ta znajduje zastosowanie w medycynie, ze szczególnym uwzględnieniem onkologii ginekologicznej.

Pozytonowa tomografia emisyjna to metoda obrazowania, która umożliwia uzyskanie informacji o intensywności wychwytu glukozy w tkankach, co przekłada się na ich aktywność metaboliczną [1–8]. Wykorzystuje się w niej reakcję jądrową β+, której ulegają określone izotopy promieniotwórcze (np. 18F, 11C). W wyniku rozpadu β+ powstaje pozyton, który natychmiast ulega anihilacji w reakcji z elektronem [9–12].

Produktem reakcji anihilacji są 2 fotony wykrywane przez detektory skanera PET. Umożliwia to zlokalizowanie atomu izotopu promieniotwórczego, którym znakuje się określone związki chemiczne [9–17].
Najczęściej wykorzystywanym znacznikiem jest 18F-fluorodeoksyglukoza (18F-FDG). Dzięki temu, że komórki nowotworowe charakteryzują się zwiększonym wychwytem glukozy, możliwe jest ich wykrycie w czasie badania PET [18–21].

Względna intensywność wychwytu glukozy przez tkanki mierzona jest przez wartość wskaźnika SUVmax (standardized uptake value, wystandaryzowany wskaźnik wychwytu).

Pozytonowa tomografia emisyjna znajduje zastosowanie zarówno w medycynie, jak i w weterynarii. Pierwszy na świecie skaner do PET, który jest wykorzystywany w medycynie weterynaryjnej (w diagnostyce obrazowej koni), pozyskała uczelnia kształcąca lekarzy weterynarii – UC Davis [13]. Pozytonowa tomografia emisyjna pozwala np. na szczegółową ocenę obrazów strukturalnych organów oraz tkanek koni, a także na zgłębienie aktywności na poziomie komórkowym – poprzez ocenę czynnościową, np. tkanki kostnej oraz tkanek łącznych, co pozwala na wczesną diagnostykę zmian w narządach koni. 

Zmiany te można wykryć wcześniej, niż pozwalają na to tomografy komputerowe czy rezonanse magnetyczne [13]. Pozytonowa tomografia emisyjna w medycynie weterynaryjnej i w ortopedii pozwala m.in. na
ocenę i identyfikację małych przebudowanych obszarów kości, które w miejscu przyczepu ścięgien czy więzadeł mogą ograniczać mobilność i zakres ruchu w stawach; wykazywanie obszarów zwiększonej aktywności w obrębie tkanki kostnej wskazującą na toczące się procesy zapalne oraz pojawiające się zwyrodnienia; wskazywanie obszarów silnej proliferacji kości, czyli rozrastania się tkanki kostnej.

Pozytonowa tomografia emisyjna w medycynie nuklearnej odgrywa ogromne znaczenie w diagnozowaniu chorób ośrodkowego układu nerwowego (umożliwia np. wczesną diagnozę choroby Huntingtona). Znajduje też zastosowanie w kardiologii, a także 

 Ryc. 1. Pozyton
 

Ryc. 2. Kamera PET zbudowana z pierścienia detektorów promieniowania 

 

w diagnozowaniu stanów zapalnych niejasnego pochodzenia. Metoda ta ma szczególne znaczenie w onkologii. Zastosowanie PET wpłynęło na postęp w zakresie badań nad chorobą Alzheimera, Parkinsona czy różnych postaci schizofrenii i padaczki [6–12].

Ta metoda znajduje także zastosowanie w nowoczesnej seksuologii. Badacze w tej interdyscyplinarnej dziedzinie posługują się narzędziami z różnych dziedzin akademickich, m.in. biologii, medycyny [diagnostyka endokrynologiczna, badania genetyczne, badanie rezonansu magnetycznego (magnetic
resonance imaging – MRI), ultrasonografia, ale także badanie PET]. Pozytonowa tomografia emisyjna należy bowiem do technik obrazowania, która pozwala na określenie ważnych aspektów fizjologicznych in vivo [18–32].

Na znaczenie PET w rozwoju nauki o płci, czyli seksuologii, wskazuje przykład dotyczący badań nad embriologią seksualności [27]. W jednym z rzadkich przypadków naukowcy mogą odnieść dane z badań nad zwierzętami do człowieka. Przykładem takiego przełożenia może być 48-godzinne „okno”, kiedy nowonarodzony szczur ma już zróżnicowane gonady, ale niezróżnicowany pień mózgu, pozwala na stymulację mózgu różnymi hormonami płciowymi.

Zmiany w zachowaniu szczurów zlokalizowane są w ośrodkowym układzie nerwowym w podstawie podwzgórza, nazwane są również ośrodkiem seksualności. Podwzgórze wpływa na układ wewnątrzwydzielniczy, zarządzając wyrażaniem emocji, tj. gniewem czy aktywnością seksualną. Neuroprzekroje pnia ludzkiego mózgu oraz komputerowe modele oparte na PET wykazały niemal identyczne regiony w mózgu Homo sapiens....

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Forum Położnictwa i Ginekologii"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • Zniżki w konferencjach organizowanych przez redakcję
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy