Dołącz do czytelników
Brak wyników

To wiedzieć powinniśmy

27 kwietnia 2020

NR 51 (Kwiecień 2020)

Zastosowanie Albivagu® i Chlorivagu® w ginekologii

61

Zabiegi ginekologiczne stanowią wyjątkowe wyzwanie dla profilaktyki okołoperacyjnej, ponieważ po- tencjalne patogenne mikroorganizmy ze skóry lub pochwy i szyjki macicy mogą migrować do miejsc operowanych i powodować zapalenie tkanki łącznej pochwy w mankiecie, zapalenie tkanki łącznej miednicy i ropnie miednicy. Wiele czynników ryzyka dla gospodarza i chirurgicznych zidentyfikowano jako ryzyko, które zwiększa zakaźne następstwa po operacjach w obrębie miednicy. Infekcja drożdżakami pochwy, znana również jako kandydoza, jest częstym schorzeniem. Zdrowa pochwa zawiera bakterie i niektóre gatunki drożdży. Ale gdy zmienia się równowaga tego mikrośrodowiska – bakterii i drożdży, komórki drożdży mogą się intensywniej namnażać. Powoduje to nasilone swędzenie, obrzęk i podrażnienie. Leczenie infekcji drożdżakami pochwy może złagodzić objawy w ciągu kilku dni. W cięższych przypadkach (zwłaszcza gatunkami non-albicans) może to potrwać do 2 tygodni. Zakażenia drożdżakowe pochwy nie są uważane za zakażenie przenoszone drogą płciową (sexually transmitted infection – STI), powszechnie znane jako choroba przenoszona drogą płciową (sexually transmitted disease – STD). Kontakt seksualny może go rozprzestrzeniać, ale kobiety, które nie są aktywne seksualnie, również mogą zostać zakażone. Zaburzenie mikrośrodowiska może również nastąpić w kierunku zakażenia bakteryjnego – bacterial vaginosis. Z punktu widzenia operacyjnego istotne staje się odpowiednie przygotowanie pacjentki przed zabiegiem ginekologicznym. Niniejszy artykuł poświęcono zastosowaniu preparatów Albivag® i Chlorivag® w ginekologii.

Kwas borny w leczeniu zakażeń pochwy

Zwiększone wykorzystanie probiotyków dopochwowych w leczeniu kobiet z przewlekłym lub nawracającym zapaleniem pochwy dostarczyło klinicystom nowych informacji na temat mikroorganizmów Candida, które są odpowiedzialne za zapalenie pochwy. Wiele uwagi skierowano na gatunki nie-Candida w odniesieniu do raportu epidemiologicznego, objawów klinicznych, diagnozy i kwestii związanych z leczeniem [1–3]. Pomimo znaczącej tendencji do zwiększonej częstości występowania non-albicans Candida, brak jest jednolitego schematu postępowania w zakażeniu i nosicielstwie [4, 5]. Najczęstszym zgłaszanym gatunkiem Candida z tej grupy jest Candida glabrata, która przyciąga uwagę ze względu na to, że jak wiadomo, wykazuje najmniejszą wrażliwość na wachlarz całej klasy azoli i środków przeciwgrzybiczych [6–8]. Niestety, pomimo zwiększonej świadomości na temat zapalenia pochwy spowodowanej przez C. glabrata, przypadki są nadal zbyt rzadkie, aby umożliwić przeprowadzenie prospektywnego kontrolowanego badania z randomizacją w celu ustalenia optymalnego leczenia. Nawet wieloośrodkowe badania nie dostarczyły jednoznacznych dowodów [4, 5].
Dokonano przeglądu zastosowanych terapii u 40 kobiet zakażonych C. glabrata. Niektóre z nich były z powodzeniem leczone miejscowo kwasem borowym [9]. 
W 1997 r. opublikowano badanie w oparciu o leczenie 26 przypadków zapalenia pochwy wywołanych przez C. glabrata, które były leczone kwasem bornym dopochwowo oraz preparatem przeciwgrzybicznym. W tym badaniu odsetek odpowiedzi klinicznych na leczenie był nieco wyższy przy zastosowaniu kw. bornego i wynosił 81%, a leczenie mykostatykiem uzyskało odpowiedź w 77% przypadków. W badaniu wskaźniki wyleczenia były o około 10% niższe od oczekiwanych, jednak oprócz wielkości badania nie wdrożono jednolitych kryteriów włączenia i wykluczenia, z wyjątkiem obecności dodatnich kultur dopochwowych dla C. glabrata. W przypadku coraz większej ilości kobiet, u których zakażenie pochwy nie może być leczone w konwencjonalny sposób przy użyciu miejscowej terapii azolowej, można włączyć bezpieczniejsze leczenie kwasem borowym [6].
Chociaż ta retrospektywna seria przypadków nie została zaprojektowana jako badanie epidemiologiczne, pojawiło się kilka cech, które zasługiwały na dalsze potwierdzenie w badaniach prospektywnych [9].
Kwas borowy jest nie tylko przeciwwirusowy i przeciwgrzybiczy, ale działa również w leczeniu zarówno Candida albicans, jak i bardziej odpornych szczepów drożdży C. glabrata. Jest dostępny bez recepty i można go aplikować w żelatynowych kapsułkach lub globulkach, które stosowane są dopochwowo.
W recenzji Trusted Source opublikowanej na łamach „Journal of Women’s Health” naukowcy ocenili wiele badań dotyczących kwasu borowego jako leczenia nawracającej kandydozy sromu i pochwy. Znaleziono łącznie 14 badań – dwa badania kliniczne z randomizacją, 9 serii przypadków i 4 opisy przypadków. Wskaźniki wyleczenia związane ze stosowaniem kwasu borowego wahały się od 40 do 100% i w żadnym z badań nie odnotowano istotnych różnic we wskaźnikach nawrotów zakażeń drożdżakami.
Naukowcy doszli do wniosku, że przy wszystkich dostępnych badaniach kwas borowy jest bezpieczną alternatywą dla innych metod leczenia. Jest to również niedroga alternatywa dla bardziej konwencjonalnych metod leczenia, które mogą nie być ukierunkowane na non-albicans lub oporne na azole szczepy drożdży. Zalecenia dotyczące stosowania różnią się w zależności od badania. W jednym badaniu Trusted Source zbadano stosowanie czopków dopochwowych przez 2 tygodnie w porównaniu z 3 tygodniami. Pomimo wydłużenia czasu leczenia efekty były niewielkie lub żadne.

Albivag®

Jest to preparat przeznaczony do stosowania dopochwowego. Występuje w wygodnej formie globulek dopochwowych. 1 globulka 2 g zawiera: kwas borny, terpinen-4-ol, hialuronian sodu, dragocalm (owies zwyczajny), olej ryżowy, witamina E, półsyntetyczne glicerydy. W przebiegu infekcji grzybiczej zaleca się stosować jedną globulkę dziennie, przez 15 dni. W przypadku nawracających infekcji 1 globulka, 2 razy w tygodniu przez 8 tygodni. Produkty zawierające kwas borny są ogólnie bezpieczne dla osób dorosłych, możliwe są niewielkie skutki uboczne. Pacjentki doświadczały pieczenia rzadko: pieczenie w miejscu użycia, wodnistej wydzieliny, zaczerwienienia w okolicy pochwy. W przypadku dodatkowych objawów i chorób współtowarzyszących należy skonsultować się z lekarzem w celu ustalenia indywidualnej terapii.
Kwas borowy jest szczególnie skuteczny przeciwko infekcjom drożdży wywołanym przez Candida glabrata, a zawarte w preparacie Albivag® pozostałe substancje dodatkowo uskuteczniają terapię [10].

Chlorheksydyna w zakażeniach pochwy

Przed powszechnym stosowaniem technik aseptycznych i profilaktycznych antybiotyków odsetek zakażeń ran po histerektomii z dostępu przezpochwowego mieścił się w granicach 30–40% [11]. Oprócz profilaktyki antybiotykowej zalecono przygotowanie pola chirurgicznego za pomocą jodyny [12, 13]. Chociaż dokładny mechanizm, za pomocą którego jod niszczy bakterie, nie jest znany, postulowano, że jod reaguje z bakteryjnymi aminokwasami i kwasami tłuszczowymi, powodując zniszczenie ich struktur komórkowych i enzymów. Kolejny chirurgiczny środek antyseptyczny, glukonian chlorheksydyny działa poprzez zniszczenie błon komórkowych bakterii prowadzących do wycieku składników komórkowych i koagulacji zawartości komórek [14]. Wykazano, że oba środki zmniejszają liczbę bakterii skórnych i błon śluzowych w pochwie, jednak nie przeprowadzono prospektywnych badań z randomizacją porównujących skuteczność tych 2 czynników w chirurgii pochwy, dlatego celem niniejszej pracy było porównanie skuteczności chlorheksydyny i jodu powidonu w oczyszczaniu pola operacyjnego w chirurgii pochwy [15–17].
W jednym z badań z randomizacją, które zostało zatwierdzone przez Human Sciences Committee of the University of Louisville Health Center, porównywano jodynę i glukonian chlorheksydyny z przygotowaniem pola operacyjnego przed histerektomią przezpochwową na obecność szczepów bakteryjnych w pochwie – w trakcie zabiegu i w okresie pooperacyjnym. Przygotowując się do tego badania z randomizacją, najpierw przeprowadzono badanie pilotażowe, które opisywało liczbę bakterii w koloniach wykrytych podczas zabiegu chirurgicznego w obrębie pochwy [9]. W badaniu tym uzyskano szereg kultur bakteryjnych w pochwie przed przeprowadzeniem i podczas 31 histerektomii przezpochowych. Każda z pacjentek otrzymała standardową profilaktykę zakażeń obejmującą dożylne antybiotyki i znormalizowany peeling chirurgiczny z jodyną. Na potrzeby tego badania definicja zanieczyszczenia obejmowała każdą kulturę mikroorganizmu, która dała kolonię R5000. Wyniki badań pilotażowych były następujące [18]: pierwszy zestaw kultur śródoperacyjnych uzyskano 30 minut po zakończeniu płukania; 52% kultur (16/31) zostało zanieczyszczonych. W kolejnym zestawie kultur (uzyskanych 90 minut po wstępnym przepłukaniu) 41% hodowli (12/29) zostało zanieczyszczonych. Pozostałe zestawy wykazały stopniowo mniej zakażonych osobników, co skłoniło autorów niniejszej pracy do wniosku, że przyszłe badania dotyczące liczby kolonii bakteryjnych podczas chirurgii pochwy powinny skupić się na początkowych 30–90 minutach procedury. Korzystając z danych pilotażowych, przeprowadzono oszacowanie wielkości randomizowanej próby. Czyniąc to, zdecydowano, że zmniejszenie zanieczyszczonych próbek z 52% do 10% może być klinicznie znaczące. Wszystkim (22) pacjentkom, które przeszły histerektomię przezpochwową między październikiem 2002 r. a wrześniem 2003 r., zaproponowano udział w badaniu. Pacjentkom przydzielono losowo do otrzymania standardowego peelingu przedoperacyjnego zawierającego 10% jodu (roztwór MedlinePrep; Medline Industries, Mundelein, Ill) lub 4% glukonian chlorheksydyny (Dynahex 4; Xttrium Lab-oratories Inc, Chicago, Illinois). Randomizacja została przeprowadzona natychmiast po rejestracji w dniu operacji. Wszystkie pacjentki otrzymały standardową profilaktykę zakażeń, w tym przedoperacyjne dożylne antybiotyki w ciągu 30 minut od rozpoczęcia operacji. Zastosowano cefazolin (1 g), chyba że pacjentka zgłosiła alergię na ten lek. W tych przypadkach zastosowano klindamycynę (900 mg) i gentamycynę (120 mg). Jedynym...

Dalsza część jest dostępna dla użytkowników z wykupionym planem

Przypisy