Dołącz do czytelników
Brak wyników

To wiedzieć powinniśmy , Otwarty dostęp

18 grudnia 2019

NR 49 (Grudzień 2019)

Dysfunkcja seksualna w gabinecie ginekologa
Od tradycyjnej ginekologii po metody termiczne z zakresu ginekologii estetycznej – vaginal tightening

77

Około 43% kobiet doświadcza dysfunkcji seksualnej. Nasilające się wraz z wiekiem procesy starzenia prowadzą do wielopłaszczyznowych zmian w narządzie rodnym, co nasila postępujące zmiany atroficzne, wzmaga się kruchość śluzówki oraz suchość. Postępujące procesy starzenia to również osłabienie włókien kolagenowych i elastyny, które prowadzi do zwiotczenia i rozluźnienia aparatu wieszadłowego. W konsekwencji następuje utrata czy też zmniejszenie satysfakcji seksualnej oraz osłabienie doznań seksualnych podczas stosunku. Pojawiają się też problemy z wysiłkowym nietrzymaniem moczu. Główne wskazania do zabiegów ginekologii estetycznej i regeneracyjnej stanowią: – brak satysfakcji pacjentki z życia seksualnego, – brak satysfakcji pacjentki z wyglądu zewnętrznych narządów płciowych. Zabiegi z zakresu ginekologii estetycznej wykonywane są za pomocą trzech głównych metod: iniekcyjnej, termicznej oraz operacyjnej. Stosowane obecnie metody termiczne to: laser, HIFU (high intensity focused ultrasound) oraz Thuzzle.

Według światowych raportów socjoseksuologicznych, 40–45% kobiet manifestuje przynajmniej jedno z zaburzeń seksualnych, a ich występowanie wykazuje tendencję wzrostową wraz z wiekiem [1, 2]. Zgodnie z Międzynarodowym Konsensusem Definicji i Klasyfikacji Dysfunkcji Seksualnych Kobiet American Foundation of Urological Disease ustanowionym w 1998 r. [2], do typowych zaburzeń seksualnych kobiet zalicza się: zaburzenia pożądania, podniecenia seksualnego, orgazmu oraz zaburzenia seksualne związane z bólem [3]. 
Badanie z 1978 r. mówi, że aż 63% kobiet doświadczało zaburzeń pobudzenia lub zaburzenia orgazmu [4]. Obecnie obserwuje się nieznaczną poprawę, jednakże problem nadal jest dość powszechny. W 2004 r. zostało opublikowane globalne badanie nad zachowaniami oraz dysfunkcjami seksualnymi w populacji powyżej 40. r.ż. [5]. Badanie przeprowadzono na terenie 29 krajów – włączono do niego 27 500 kobiet i mężczyzn w wieku 40–80 lat. 
Wyniki badania prezentowały się następująco: 80% mężczyzn i 65% kobiet miało stosunek płciowy w ostatnim roku.
Najczęstsze stwierdzone dysfunkcje seksualne to: 

  • przedwczesna ejakulacja – 14%,
  • problemy z erekcją – 10%,
  • brak zainteresowania seksualnego – 21% kobiet,
  • niezdolność do osiągniecia orgazmu – 16%,
  • problem z lubrykacją – 16%,
  • 28% mężczyzn i 39% kobiet zostało dotkniętych co najmniej jedną dysfunkcją seksualną. 

Jak widać, problem jest powszechny i dotyczy średnio co drugiej pacjentki po 40. r.ż. Przyczyn może być wiele [6, 7].
Dysfunkcje seksualne, spadek odczuwania satysfakcji oraz doznań seksualnych, a także odczuwanie dolegliwości bólowych podczas seksu może mieć wielorakie podłoże. Może być zależne od chorób somatycznych lub mieć uwarunkowanie psychiczne. Dlatego najważniejsze jest zawsze badanie ginekologiczne, które może wiele wyjaśnić. U podłoża takiej bolesności mogą leżeć m.in.:

  • stany zapalne w obrębie narządów płciowych, 
  • suchość pochwy, 
  • powikłania po zabiegach operacyjnych w obrębie dróg rodnych, 
  • poród, np. po cesarskim cięciu. 

Ból podczas stosunku może pojawiać się także wskutek różnych schorzeń i zmieniać się w zależności od pozycji w czasie aktu seksualnego. Do czynników chorobowych zalicza się: 

  • infekcje narządów płciowych, 
  • stany zapalne toczące się w obrębie miednicy, 
  • patologiczną budowę narządów płciowych, 
  • wulwodynię, czyli ból w okolicy sromu występujący bez uchwytnej przyczyny, 
  • mięśniaki macicy, 
  • endometriozę, 
  • hemoroidy,
  • tyłozgięcie macicy, 
  • zapalenie narządów macicy, 
  • torbiele na jajniku, 
  • wypadanie macicy, 
  • zespół jelita drażliwego,
  • przebyte zabiegi chirurgiczne, 
  • bliznowacenie i zrosty w obrębie miednicy,
  • zespół luźnej pochwy.

W znacznym stopniu na jakość życia seksualnego wpływają również czynniki emocjonalne. Depresja, kompleksy na tle własnej fizyczności, stany lękowe i obawy przed zbliżeniem mogą powodować dyspareunię oraz obniżenie libido.
Nie można zapominać również o chorobach somatycznych, takich jak otyłość, cukrzyca, astma, przewlekły kaszel, nadciśnienie tętnicze czy choroby endokrynologiczne.
Warto jednak pamiętać, że problem spadku jakości życia seksualnego w 43–88% dotyczy przede wszystkim kobiet z co najmniej jednym porodem drogami natury w wywiadzie. Klinicznie obserwuje się u nich tzw. zespół rozluźnienia pochwy. Pacjentki te doświadczają pogorszenia wrażliwości pochwy na bodźce seksualne w związku z odczuciem poszerzenia wejścia do pochwy oraz spadkiem napięcia tkanek pochwy. Przeprowadzone w tym zakresie badania wskazują, że podłoże spadku jakości życia seksualnego po porodzie drogami natury jest złożone i nie dotyczy wszystkich kobiet [8–10]. Teza mówiąca o tym, że poród drogami natury w odróżnieniu od cięcia cesarskiego powoduje pogorszenie jakości życia seksualnego nie została jednoznacznie potwierdzona przeprowadzonymi w tej mierze badaniami obserwacyjnymi [11]. Ze względu na większą świadomość pacjentek oraz ich otwartość coraz więcej pacjentek również po porodzie drogą cięcia cesarskiego zgłasza problem z rozluźnieniem pochwy, co może wskazywać na znaczną rolę procesów starzenia w postępującym zwiotczeniu ścian pochwy, a tym samym spadającej satysfakcji seksualnej wraz z wiekiem bez względu na rodzaj przebytego porodu [12]. Konkluzja jest jedna – wszystko jest ze sobą powiązane. W przebiegu toczących się chorób, a przed wszystkim postępujących procesów starzenia organizmu, nasilają się objawy zespołu rozluźnienia pochwy, a dysfunkcja seksualna aż połowy pacjentek pogłębia się. 
Nasilające się wraz z wiekiem procesy starzenia prowadzą do wielopłaszczyznowych zmian w narządzie rodnym. Maleje przepływ krwi w pochwie i sromie, spada poziom estrogenów, co nasila postępujące zmiany atroficzne, wzmaga się kruchość śluzówki oraz jej suchość. Zmiany te prowadzą do mikrouszkodzeń nabłonka, a to jest źródłem dolegliwości bólowych oraz stanowić może wrota zakażenia, przez co pojawiają się nawracające infekcje intymne. Postępujące procesy starzenia to również osłabienie włókien kolagenowych i elastyny, które prowadzi do zwiotczenia i rozluźnienia aparatu wieszadłowego. W konsekwencji następuje utrata czy też zmniejszenie satysfakcji seksualnej oraz osłabienie doznań seksualnych podczas stosunku. Pojawiają się też problemy z wysiłkowym nietrzymaniem moczu.
Główne wskazania do zabiegów ginekologii estetycznej i regeneracyjnej stanowią:

  • brak satysfakcji pacjentki z życia seksualnego,
  • brak satysfakcji pacjentki z wyglądu zewnętrznych narządów płciowych.

Zabiegi z zakresu ginekologii estetycznej wykonywane są za pomocą trzech głównych metod: iniekcyjnej, termicznej oraz operacyjnej.

Technologie termiczne

Stosowane obecnie metody termiczne to [13]: laser, zabiegi z użyciem skondensowanej fali akustycznej HIFU (high intensity focused ultrasound) oraz nowość na polskim rynku – zabiegi z użyciem fali elektromagnetycznej Thuzzle.
Wskazania:

  • leczenie zespołu luźnej pochwy, 
  • przywrócenie kalibru oraz modelu pochwowego,
  • nawilżenie oraz neokolageneza,
  • stymulacja produkcji kolagenu oraz elastyny,
  • leczenie atrofii,
  • leczenie wysiłkowego nietrzymania moczu,
  • leczenie dysfunkcji seksualnych,
  • wybielanie okolic intymnych.

Głębokość działania:

  • laser: punktowe 1,0–1,5 mm,
  • HIFU: punktowe 3,0–4,5 mm,
  • Thuzzle – przestrzenne do 5 mm.

Znieczulenie:

  • zabiegi pochwowe – bez znieczulenia, 
  • zabiegi zewnętrznych narządów płciowych – kremy znieczulające ok. 20 minut przed zabiegiem

Przeciwwskazania:

  • ciąża,
  • miesiączka,
  • zmiany nowotworowe,
  • stany zapalne w obrębie sromu i pochwy,
  • stany zapalne mięśni miednicy (vaginitis).

Przygotowanie do zabiegu:

  • aktualna cytologia, nie starsza niż rok,
  • wypełnienie formularza pacjenta, 
  • podpisanie zgody na zabieg.

Tymczasowy dyskomfort:

  • zwiększone wydzielanie śluzówki pochwy przez pierwsze 2–3 dni po zabiegu,
  • odczucie lekkiego oparzenia po zabiegu na sromie (laser),
  • uczucie przeczulenia miejsca zabiegowego (HIFU).

Efekt zabiegu:

  • poprawa jędrności pochwy,
  • przemodelowanie kolagenu ścian pochwy,
  • tworzenie nowych włókien kolagenowych i elastyny,
  • zwiększona wilgotność ścian pochwy,
  • zwiększona elastyczność i wybielenie sromu,
  • efekt można zwiększyć, wykonując serię 3 zabiegów w odstępach 4–6 tygodni,
  • efekty zabiegów utrzymują się do 2 lat.

Lasery frakcyjne – CO2 oraz erbowo-yagowe

Laser frakcyjny działa precyzyjną wiązką, zwykle na obszarze ok. 1–1,5 mm. Wiązka laserowa nie obejmuje całej powierzchni tkanki poddawanej terapii, a jedynie pewną jej cześć. Pomiędzy punktami znajduje się znaczna ilość zdrowej, nienaświetlonej tkanki i to właśnie jest kluczem do sukcesu tej metody. 
W wyniku zastosowania lasera ablacyjnego dochodzi do ablacji, a więc „odparowania” naskórka. Dociera on do wnętrza tkanki, naruszając jej wierzchnie warstwy. Tym samym intensywnie stymuluje naturalne procesy odbudowy komórkowej, a także pobudza wytwarzanie włókien kolagenu i elastyny, poprawiając jędrność oraz napięcie tkanki. Wiązka laserowa w sposób kontrolowany uszkadza skórę, powodując wytworzenie licznych kolumn ablacyjnych. Są to miejsca, w któryc...

Artykuł jest dostępny dla zalogowanych użytkowników w ramach Otwartego Dostępu.

Załóż konto lub zaloguj się.
Czekają na Ciebie bezpłatne artykuły pokazowe z wybranych numerów czasopisma.
Załóż konto Zaloguj się

Przypisy