Dienogest w połączeniu z etynyloestradiolem: właściwości i zastosowanie w endometriozie

Metody terapii

Złożone tabletki antykoncepcyjne zawierające etynyloestradiol (30 µg) i dienogest (2 mg) stanowią wyjątkową opcję terapeutyczną, łączącą wysoką skuteczność antykoncepcyjną z wielokierunkowym działaniem progestagennym, szczególnie istotnym w leczeniu endometriozy. Etynyloestradiol jest syntetycznym estrogenem o wysokiej biodostępności, który hamuje rozwój pęcherzyka dominującego oraz stymuluje wątrobową syntezę SHBG. Dienogest jest progestagenem nowej generacji o biodostępności przekraczającej 90% i okresie półtrwania wynoszącym ok. 10 godzin. W odróżnieniu od innych pochodnych 19-nortestosteronu nie wykazuje powinowactwa do SHBG, co umożliwia niezahamowaną estrogenową indukcję tej globuliny i prowadzi do istotnego obniżenia stężenia wolnego testosteronu – stanowiącego podstawę działania antyandrogennego omawianego połączenia. W endometriozie dienogest działa bezpośrednio na komórki ektopowego endometrium poprzez receptory progesteronowe i mechanizmy pozareceptorowe: hamuje proliferację komórek, nasila apoptozę, ogranicza angiogenezę zależną od VEGF oraz wykazuje działanie przeciwzapalne. Ponadto hamuje ekspresję czynnika wzrostu nerwów (NGF), co częściowo tłumaczy obserwowane zmniejszenie dolegliwości bólowych. Badania kliniczne potwierdzają skuteczność preparatu EE/DNG w redukcji bólu związanego z endometriozą zarówno w schemacie ciągłym, jak i cyklicznym, przy czym schemat ciągły zapewnia szybszą i większą poprawę. Stosowanie pooperacyjne istotnie zmniejsza ryzyko nawrotu torbieli endometrialnych. Składowa estrogenowa chroni masę kostną, co czyni ten preparat korzystniejszą opcją długoterminową w porównaniu z analogami GnRH, również u nastolatek.

Antykoncepcja jest jednym z najważniejszych obszarów zdrowia reprodukcyjnego. Korzysta z niej ok. 88% aktywnych seksualnie kobiet nieplanujących ciąży [1]. Wiele kobiet stosuje środki antykoncepcyjne przez większą część swojego życia reprodukcyjnego, co sprawia, że wybór optymalnej metody ma istotne znaczenie [2]. Wśród dostępnych form antykoncepcji tabletki doustne są stosowane najczęściej. W Stanach Zjednoczonych stanowią one 21,9% wszystkich aktualnie używanych metod, w Polsce – ok. 30% [1, 3]. 

REKLAMA

Dwuskładnikowe tabletki antykoncepcyjne (DTA), zawierające estrogen i progestagen, są liczną i zróżnicowaną grupą preparatów, których skład, a w szczególności rodzaj progestagenu decyduje o indywidualnym profilu działania, tolerancji i wskazaniach klinicznych. Najczęściej stosowanym estrogenem w DTA pozostaje etynyloestradiol (EE) – zapewnia on stabilny wzorzec krwawienia i wzmacnia działanie antykoncepcyjne, ponadto daje szereg dodatkowych korzyści klinicznych. DTA charakteryzują się działaniem terapeutycznym wykraczającym poza działanie antykoncepcyjne, obejmującym inne stany związane ze zmianami hormonalnymi, takie jak łagodzenie zmian skórnych (trądzik), zmniejszenie obfitości krwawień miesiączkowych oraz łagodzenie dolegliwości bólowych związanych z cyklem menstruacyjnym [1].

Endometrioza jest przewlekłą chorobą estrogenozależną, w której tkanka histologicznie podobna do endometrium lokalizuje się poza macicą [4]. Choroba ta wiąże się z rozwojem procesu zapalnego i wykazuje pewne cechy podobne do nowotworów, w tym zdolność komórek do migracji, proliferacji i inwazji [5–7]. Dotyka ok. jednej na dziesięć kobiet w populacji ogólnej. Wśród kobiet leczonych z powodu problemów z płodnością jej odsetek może stanowić nawet 50% [8].

Złożone preparaty antykoncepcyjne stanowią podstawę długoterminowego leczenia farmakologicznego endometriozy – łączą one efekt antykoncepcyjny z wielokierunkowym działaniem progestagennym [9]. Preparaty zawierające dienogest (DNG) 2 mg i etynyloestradiol 30 µg wyróżniają się spośród dostępnych DTA dzięki unikatowym właściwościom progestagennym dienogestu – preferowanego gestagenu w leczeniu dolegliwości bólowych związanych z endometriozą [10]. 

Celem artykułu jest omówienie profilu farmakologicznego, skuteczności antykoncepcyjnej oraz pozostałych korzyści związanych ze stosowaniem preparat...

Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Forum Położnictwa i Ginekologii"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • Zniżki w konferencjach organizowanych przez redakcję
  • ...i wiele więcej!

Dołącz do społeczności lekarzy, którzy stawiają na rzetelną, aktualną wiedzę!

Sięgnij po Forum Położnictwa i Ginekologii i co dwa miesiące otrzymuj praktyczne artykuły, analizy oraz narzędzia tworzone przez specjalistów z wieloletnim doświadczeniem klinicznym.

500+ artykułów w bazie
82+ wydań archiwalnych
najnowsze metody diagnostyczne i terapeutyczne
przejrzyste kryteria postępowania
Forum Położnictwa i Ginekologii - Dołącz do społeczności lekarzy, którzy stawiają na rzetelną, aktualną wiedzę!

Przypisy

    POZNAJ PUBLIKACJE Z NASZEJ KSIĘGARNI