Wykorzystanie srebra jonowego w ginekologii jako alternatywa dla antybiotykoterapii

Współczesna medycyna dysponuje szerokim wachlarzem środków zwalczających drobnoustroje, jednak ogromnym problemem, który znacznie utrudnia i przedłuża terapię zakażeń, staje się narastająca lekooporność, w tym antybiotykooporność [1]. Dlatego wciąż poszukiwane są środki, które poprawią jakość leczenia infekcji i skrócą jego czas, a ryzyko wystąpienia objawów ubocznych będzie jak najmniejsze. Jedną z alternatywnych względem antybiotyków metod zwalczania patogenów jest użycie srebra, które stosowano już od czasów starożytnych. Przełom w jego użyciu nastąpił pod koniec XIX w., kiedy niemiecki ginekolog Carl Credé rozpoczął profilaktykę ślepoty poporodowej spowodowanej przez dwoinkę rzeżączki 1-proc. roztworem azotanu srebra. 
W ostatnich dziesięcioleciach pochodne srebra znalazły nowe zastosowania medyczne. Można do nich zaliczyć krem z sulfadiazyną srebra wykorzystywany w leczeniu ran oparzeniowych i infekcji skórnych, nylonowe włókna powlekane srebrem, opatrunki lub cewniki używane w szczególności w terapii infekcji bakteriami odpornymi na antybiotyki [2–4]. Jony srebra są wykorzystywane również do wielu celów niemedycznych, np. urządzenia elektryczne są powlekane powoli uwalniającym się nanosrebrem [5].

Zakażenia pochwy u kobiet

Infekcje pochwy są jednym z najczęstszych schorzeń ginekologicznych, z którymi pacjentki zgłaszają się do gabinetów ginekologicznych. Prawidłowa mikroflora pochwy składa się głównie z Lactobacillus spp., które poprzez wytwarzanie kwasu mlekowego utrzymują niski poziom pH. Efektem takiego działania jest hamowanie wzrostu patogenów i zapobieganie infekcjom. Mimo że etiologia zakażeń jest często wieloczynnikowa, do większości z nich dochodzi w wyniku zaburzenia równowagi w prawidłowym ekosystemie pochwy [6]. 
Jako że jest to jedna z najczęstszych jednostek chorobowych w codziennej praktyce lekarza ginekologa, zwykle bywa rozpoznawana empirycznie, a tylko czasami przy użyciu metod molekularnych wykonywanych na wymazie z pochwy [7, 8]. Prawidłowa diagnostyka powinna jednak być oparta na współpracy lekarza i mikrobiologa, a leczenie – na rozpoznaniu etiologicznym opartym na kryteriach klinicznych, mikrobiologicznych oraz biochemicznych [6].
W okresie perimenopauzalnym w organizmie kobiety w sposób fizjologiczny zostaje zachwiana równowaga w mikroflorze dróg rodnych, co sprzyja występowaniu bakteryjnego zapalenie pochwy (bacterial vaginosis – BV) i powikłanej kandydozy sromu i pochwy (vulvovaginal candidiasis – VVC). Dzieje się tak ze względu na obniżenie poziomu estrogenów, a co za tym idzie – zmniejszenie poziomu pałeczek kwasu mlekowego i zwiększenie pH. Wszystko to prowadzi do zwiększonej kolonizacji pochwy przez szkodliwe mikroorgani...