Dołącz do czytelników
Brak wyników

Zastosowanie emulsji prOVag® do higieny intymnej u dziewcząt

Artykuł | 25 lipca 2018 | NR 35
179

Częstym rozpoznaniem w poradniach ginekologicznych dla dziewcząt są zakażenia narządów płciowych, z czego 2/5 przypadków dotyczy pacjentek w przedziale wiekowym 0–14 lat. Przebieg choroby, poczynając od objawów, a kończąc na leczeniu, jest uzależniony od wielu czynników. Przede wszystkim od powodującego infekcję patogenu, ale także od wieku dziecka, chorób towarzyszących i aktywności seksualnej. Celem badania była ocena zastosowania emulsji prOVag® do higieny intymnej u dziewcząt.

Częstą przyczyną wizyt dziewcząt w poradniach ginekologicznych są zakażenia narządów płciowych, z czego 2/5 przypadków dotyczy pacjentek w przedziale wiekowym 0–14 lat. Szczególne nasilenie zakażeń obserwuje się pomiędzy 3. a 10. rokiem życia. Przebieg choroby, poczynając od objawów, a kończąc na leczeniu, jest uzależniony od wielu czynników: od powodującego infekcję patogenu, ale także od wieku dziecka, chorób towarzyszących i aktywności seksualnej.

Najczęstszą przyczyną zakażeń u dziewcząt przed okresem dojrzewania jest nieprawidłowa higiena intymna, natomiast u dziewcząt, które rozpoczęły już współżycie seksualne, są to infekcje przenoszone drogą płciową (sexually transmitted infections – STI).

Biocenoza pochwy jest uzależniona od profilu hormonalnego dziewczynki, dlatego w zależności od wieku jej fizjologia jest różna. W okresie noworodkowym obserwuje się jeszcze nieznaczny wpływ hormonów łożyskowych i estrogenów matki; nabłonek pochwy jest zbudowany z kilku warstw płaskich komórek wypełnionych glikogenem. Mikroflora zasiedlająca organizm dziecka początkowo warunkowana jest sposobem jego przyjścia na świat i różni się u dziewcząt urodzonych siłami natury od tych urodzonych poprzez cięcie cesarskie. W skład mikroflory pochwy mogą fizjologicznie wchodzić bakterie beztlenowe i tlenowe, a właściwy stosunek pomiędzy nimi gwarantuje prawidłowy ekosystem pochwy.
Przed okresem dojrzewania mamy do czynienia z tzw. okresem spokoju hormonalnego. Błona śluzowa pochwy jest cienka i atroficzna, a pH neutralne – w granicach 6,5–7,5. Wąskość pochwy, przyleganie jej ścian i obecność błony dziewiczej stanowią mechaniczną ochronę, niezbędną przy braku pałeczek kwasotwórczych.

Wysoka aktywność hormonalna u dziewcząt w okresie dojrzewania płciowego jest przyczyną pogrubienia błony śluzowej pochwy, która zbudowana jest wówczas z trzech warstw komórek bogatych w glikogen. Jego metabolizm do glukozy i kwasu mlekowego powoduje obniżenie pH pochwy i kolonizację kwasolubnych pałeczek Lactobacillus spp.

Czynniki sprzyjające częstemu występowaniu i nawracaniu zapaleń sromu i pochwy u dziewcząt można podzielić na kilka podstawowych grup. Czynniki fizjologiczne są głównie spowodowane małą aktywnością hormonalną (estrogenów i progesteron), co wiąże się z brakiem śluzu szyjkowego i jego właściwości absorpcyjnych oraz brakiem pałeczek kwasotwórczych (neutralne pH pochwy). Anatomiczna bliskość ujścia cewki moczowej i odbytu zwiększa prawdopodobieństwo transmisji infekcji. Podobnie jak słabo wykształcone wargi sromowe mniejsze, brak poduszeczek tłuszczowych w wargach sromowych większych i brak owłosienia łonowego, które u dojrzałych kobiet stanowią naturalne bariery ochronne.

Do najczęstszych czynników egzogennych sprzyjających zakażeniom, a jednocześnie takich, których wyeliminowanie nie powinno sprawiać trudności, należy zła lub nieprawidłowa higiena. Należy pamiętać, że stosowanie czynników drażniących w postaci niektórych płynów do higieny intymnej, mydeł i proszków oraz zły dobór bielizny także może skutkować nawracającymi zakażeniami sromu i pochwy u dzieci.     W wyjątkowych sytuacjach nawracające zakażenia sromu i pochwy są pierwszym objawem występowania wady wrodzonej narządu rodnego (przetoki moczowodowej, ektopii moczowodu) lub choroby skóry (atopowego zapalenia skóry, łuszczycy). 

U starszych dziewcząt olbrzymie znaczenie będzie miało rozpoczęcie współżycia seksualnego. Zawsze należy jednak brać pod uwagę możliwość wystąpienia molestowania seksualnego, zwłaszcza u młodszych dziewcząt, a obecność Chlamydia trachomatis, Neisseria gonorrhoeae, Trichomonas vaginalis i Mycoplasma spp. w wymazach bakteriologicznych powinna zwiększyć czujność kliniczną [1–3].

W profilaktyce zakażeń sromu i pochwy u dziewcząt olbrzymią rolę odgrywa odpowiednia higiena osobista i leczenie wspomagające. Właściwe mycie narządów płciowych powinno polegać na częstym obmywaniu sromu, jednak przy unikaniu długich kąpieli i gorącej wody. Zabiegi higieniczne krocza powinny być wykonywane w kierunku od przodu ku tyłowi. Nie należy stosować substancji drażniących, tj. niewłaściwych płynów do higieny intymnej, mydeł zapachowych czy płynów do kąpieli. Polecane jest natomiast stosowanie emulsji myjących do higieny intymnej, jak na przykład prOVag®, którą można stosować już od pierwszego roku życia, a przez swoje właściwości pielęgnujące i ochronne jest bezpieczna i skuteczna, zwłaszcza przy podrażnieniach sromu, nawet u alergików [3, 4]. 

Jako leczenie wspomagające zakażenia narządów płciowych można stosować nasiadówki w roztworach ziołowych (np. kora dębu), zasadowych (np. kalium hypermanganicum 1 : 5000) i miejscowe środki łagodzące (emulsje oliwkowe) lub glikokortykosteroidy. W przypadku alergicznego podłoża zmian należy unikać produktów alergizujących i stosować leki przeciwhistaminowe. Dziewczęta powinny nosić luźną, bawełnianą, wypraną w gorącej wodzie bieliznę, a unikać odzieży wełnianej, z tworzyw sztucznych, znacznie przylegającej do ciała. U dziewcząt w okresie dojrzewania po leczeniu antybiotykoterapią należy zastosować preparaty kwasu mlekowego w celu odbudowy flory fizjologicznej [1–4]. 

Cel projektu

Celem projektu badawczego była ocena skuteczności zastosowania emulsji prOVag® do codziennej higieny intymnej u dziewcząt zdrowych oraz w profilaktyce i leczeniu stanów zapalnych zewnętrznych narządów płciowych.

Materiał i metody

Badaniem o charakterze prospektywnym objęto populację 52 dziewcząt w wieku 1–14 lat, u których zastosowano do codziennej higieny intymnej preparat prOVag® (IBSS BIOMED S.A.) przez 1 miesiąc. Grupę badaną stanowiło 29 dziewcząt z objawami podrażnienia sromu, a grupę kontrolną 23 dziewczęta zdrowe. Kryteria włączenia do badania stanowiły: brak schorzeń ogólnoustrojowych (np. alergie, choroby skóry) i negatywny wynik wymazu bakteriologicznego ze sromu. 

Na pierwszej wizycie (inicjującej) przeprowadzono badanie ginekologiczne i pobrano wymaz bakteriologiczny ze sromu dziewczynki. Rodzice dziewcząt zostali poproszeni o wypełnienie kwestionariusza badawczego składającego się z części ogólnej (dane socjodemograficzne, wywiad chorobowy, rodzinny, ginekologiczny), 5-punktowej analogowej skali samooceny występowania objawów stanów zapalnych lub podrażnienia zewnętrznych narządów płciowych (1–5 pkt). 

Druga wizyta (podsumowująca) odbyła się pobmiesiącu od rozpoczęcia badania. W jej trakcie przeprowadzono ponownie badanie ginekologiczne, a dziewczęta i ich rodzice dokonywali samooceny...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Forum Położnictwa i Ginekologii"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • Zniżki w konferencjach organizowanych przez redakcję
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy