Dołącz do czytelników
Brak wyników

Zastosowanie emulsji prOVag® do higieny intymnej u dzieci – pacjentów poradni pediatrycznych

Artykuł | 26 lipca 2018 | NR 33
171

Celem badania była ocena efektywności, akceptacji, czasu stosowania i określenie wskazań, w jakich lekarze pediatrzy zalecają emulsję do higieny intymnej (prOVag® w postaci emulsji) 
u dzieci zgłaszających się do poradni pediatrycznych. Wieloośrodkowym retrospektywnym badaniem objęto populację 2275 dzieci zgłaszających się do poradni pediatrycznych na terenie całej Polski, u których do higieny okolic intymnych zastosowano emulsję prOVag®. Kwestionariusz badawczy sprawdzający efektywność preparatu oraz akceptację pacjentów wypełniało 102 lekarzy pediatrów.

Biocenoza układu moczowo-płciowego dziewcząt i młodych kobiet uwarunkowana jest zachowaniem równowagi w stosunku 2 : 5 pomiędzy tlenowymi i beztlenowymi drobnoustrojami występującymi w pochwie.

Prawidłowy skład mikroflory bakteryjnej, w której dominują pałeczki kwasu mlekowego Lactobacillus, zabezpiecza przed rozwojem procesów zapalnych i chorobowych okolic intymnych u dziewcząt i kobiet. Bakterie z rodzaju Lactobacillus wytwarzają kwas mlekowy, który zapewnia kwaśność wydzieliny pochwowej (pH 3,6–4,5) i tym samym ogranicza nadmierny wzrost innych bakterii. Bakterie Lactobacillus produkują także inne substancje warunkujące utrzymanie prawidłowego ekosystemu pochwy, tj. inhibitory proteaz, bakteriocyny (laktocydynę, acidolinę, laktobinę), nadtlenek wodoru oraz działają immunomodulująco. Pałeczki kwasu mlekowego oprócz pochwy występują również w przewodzie pokarmowym, jamie ustnej, skórze, mleku matki i przewodzie pokarmowym noworodka kilka dni po porodzie. Stanowią one zarówno o równowadze ekosystemu pochwy, jak i przewodu pokarmowego i układu moczowego. Bakterie rodzaju Lactobacillus zasiedlają dolny odcinek kanału szyjki macicy (5 mm) oraz 1/3 przedniej cewki moczowej [1–3].

Ekosystem pochwy u dziewcząt różni się istotnie w zależności od wieku i profilu hormonalnego. U noworodków (do ok. 2.–3. tygodnia życia) obserwuje się jeszcze nieznaczny wpływ hormonów matki (estrogenów i hormonów łożyskowych), co skutkuje występowaniem w pochwie fizjologicznej śluzowej wydzieliny bez określonego zapachu, o kwaśnym odczynie (pH 5–7), zawierającej złuszczone komórki nabłonka i nieliczne pałeczki kwasu mlekowego. W skład mikroflory pochwy w okresie noworodkowym mogą fizjologicznie wchodzić bakterie Gram(–) (np. E. coli, G.vaginalis, Prevotella spp., Veilonella spp.)
oraz Gram(+) (np. Peptococcus spp., Lactobacillus spp., Staphylococcus spp., Streptococcus spp.), a właściwy stosunek tych bakterii do siebie zapewnia zachowanie prawidłowego ekosystemu pochwy noworodka [3]. Mikroflora zasiedlająca organizm dziecka początkowo warunkowana jest sposobem jego przyjścia na świat. Mikroflora noworodków urodzonych siłami natury jest zdominowana szczepami Lactobacillus, Prevotella oraz Sneathia spp. i różni się od mikroflory dzieci urodzonych przez cesarskie cięcie, u których przeważają bakterie Staphylococcus, Corynebacterium i Propionibacterium spp. Pierwotna mikroflora zasiedlająca skórę i błony śluzowe dziewczynek może mieć istotne znaczenie w dalszej kolonizacji sromu i pochwy przez drobnoustroje [1–3].

Po okresie noworodkowym, a przed okresem dojrzewania (do ok. 10. roku życia), w organizmie dziewcząt ma miejsce faza spokoju hormonalnego. Stan ten wpływa na fizjologiczny brak wydzieliny pochwowej, ścieńczenie i częściową atrofię błony śluzowej pochwy, a pH środowiska pochwy jest obojętne i waha się w granicach 6,5–7,5. Do fizjologicznej flory bakteryjnej w okresie ciszy hormonalnej zaliczyć należy Staphylococcus spp., S. viridans, Enterococcus spp. i bakterie beztlenowe. Wąskość pochwy, przyleganie jej ścian i obecność błony dziewiczej stanowią w tym okresie życia mechaniczną ochronę przy braku obronnych mechanizmów związanych z brakiem pałeczek kwasotwórczych. U dziewczynek w wieku przedszkolnym (3–6 lat) i wczesnoszkolnym (7–8 lat) w pochwie w przeważającej większości bytują bakterie Bifidobaterium oraz Gram-dodatnie Staphylococci (S. simulans, S. epidermis) i Streptococci (S. aureus). Tuż przed okresem dojrzewania w ekosystemie pochwy pojawiają się pałeczki Lactobacillus spp. [1–3].
U dziewcząt w okresie dojrzewania, w związku z wysoką aktywnością układu hormonalnego, pojawia się obfita wydzielina pochwowa (pH 5–6), w skład której wchodzą liczne bakterie beztlenowe i tlenowe: Gram(–): E. coli, G. vaginalis, Prevotella spp., Veillonella spp. oraz Gram(+): Peptococcus spp., Bifidobacterium spp., Lactobacillus spp., Staphylococcus spp., Streptococcus spp. Prawidłowy ekosystem zachowany jest tylko w przypadku równowagi pomiędzy liczbą bakterii beztlenowy i tlenowych. Błona śluzowa pochwy w okresie dojrzewania staje się grubsza, ma dużą liczbę komórek bogatych w glikogen, który ulega metabolizmowi do glukozy i kwasu mlekowego [1–3].

Częstość występowania infekcji narządów płciowych u dziewcząt wynosi powyżej 200 tys. przypadków na rok (w tym 80 tys. przypadków w przedziale wiekowym 0–14 lat i 120 tys. przypadków powyżej 
14. roku życia). Przed menarche zmiany zapalne występują częściej w okolicy zewnętrznych narządów płciowych, natomiast po menarche obejmują głównie wewnętrzne narządy płciowe. W 25–60% vulvovaginitis u dziewcząt nie stwierdza się w badaniu bakteriologicznym żadnego patogenu (przyczyną objawów może być np. atopowe zapalenie skóry), a w 60% infekcje narządów płciowych współistnieją z infekcjami układu moczowego [badanie moczu powinno stanowić nieodłączny element diagnostyki STI (ang. sexually transmitted infection) u dziewcząt]. Do czynników sprzyjających częstemu występowaniu zapaleń sromu i pochwy u dziewcząt zalicza się [1–3]:

  • czynniki fizjologiczne (brak czynności estrogennej i progesteronu, brak śluzu szyjkowego, jego właściwości absorpcyjnych, brak pałeczek kwasotwórczych – neutralne pH pochwy, cienka, atroficzna błona dziewicza, „ziejące” wejście do pochwy, bliskie sąsiedztwo ujścia cewki moczowej i odbytu, słabo wykształcone wargi sromowe mniejsze, brak poduszeczek tłuszczowych w wargach sromowych większych, brak owłosienia łonowego),
  • czynniki egzogenne (zła higiena osobista, czynniki drażniące – płyny do higieny intymnej, mydła, proszki, zanieczyszczenia kałowe, zły dobór bielizny, urazy sromu, obecność ciała obcego w pochwie),
  • wady wrodzone (przetoki moczowodowe, ektopia moczowodu),
  • choroby skóry (np. atopowe zapalenie skóry, łuszczyca),
  • masturbację wczesnodziecięcą (dotyczy ok. 90% chłopców i 50% dziewcząt),
  • wczesną aktywność seksualną (wiek inicjacji, liczba i wiek partnerów seksualnych),
  • molestowanie seksualne (częsta obecność Ch. trachomatis, N. gonorrhoeae, T. vaginalis i Mycoplasma spp. w wymazach bakteriologicznych),
  • inne czynniki społeczne (np. alkohol, narkotyki).

Istotne znaczenie w etiopatogenezie infekcji narządów płciowych u dziewcząt stanowią drogi transmisji, do których zalicza się: 

  • układ oddechowy – infekcje górnych dróg oddechowych, angina (Streptococcus spp., Staphylococcus spp.), 
  • przewód pokarmowy – zanieczyszczenia kałowe (Enterococcus spp., E. coli), 
  • układ moczowy – infekcje, wady wrodzone [pałeczki Gram(–), Pseudomonas spp.], 
  • środowisko domowe (procesy pielęgnacyjne), 
  • drogę płciową (u dziewcząt aktywnych seksualnie) oraz 
  • drogę wertykalną [1–3].

Właściwe mycie narządów płciowych jest niezwykle
istotne u dzieci oraz w okresie dojrzewania, gdyż
może zapobiec infekcjom narządów płciowych. Ważny jest dobór odpowiedniego preparatu do
higieny intymnej. Praca jest oceną skuteczności dostępnego w Polsce, specjalistycznego preparatu do higieny intymnej prOVag® emulsja zalecanego dzieciom przez lekarzy w ramach standardowego postępowania w codziennej praktyce lekarskiej. 

Cel pracy

Celem projektu badawczego była ocena efektywności, akceptacji, czasu stosowania oraz określenie wskazań do zastosowania emulsji do higieny intymnej (prOVag®) u dzieci zgłaszających się do poradn...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Forum Położnictwa i Ginekologii"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • Zniżki w konferencjach organizowanych przez redakcję
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy