Dołącz do czytelników
Brak wyników

Infekcje mieszane – powszechny problem współczesnej kobiety

Artykuł | 29 czerwca 2018 | NR 39
231

Infekcje dróg rodnych to najczęstsze dolegliwości zgłaszane przez kobiety. Zazwyczaj mają one postać nawrotową. Mimo stosowania prawidłowej diagnostyki i leczenia celowanego według mykobiogramu lub antybiogramu, infekcje te powracają i stanowią duży dyskomfort w życiu codziennym. Wielokrotnie powtarzane schematy leczenia pogłębiają dysbiozę i zaburzają naturalną równowagę bakteryjną pochwy, gdyż leki stosowane w terapii często działają niekorzystnie również na fizjologiczny składnik flory bakteryjnej pochwy – Lactobacillus spp. W artykule omówiono między innymi zasady doboru odpowiedniej terapii zakażeń pochwy.

U dojrzałej płciowo kobiety dominującym w pochwie mikroorganizmem jest pałeczka kwasu mlekowego Lactobacillus. Układ ten zapewnia równowagę środowiska pochwy i stanowi barierę dla drobnoustrojów chorobotwórczych. Jednakże ekosystem ten jest bardzo wrażliwy i podatny na działanie czynników uszkadzających. Najczęstszą przyczyną uszkodzenia tej bariery jest zbyt agresywna higiena, a zwłaszcza irygacje dopochwowe. Inne czynniki niekorzystnie wpływające na prawidłową florę bakteryjną pochwy to: antybiotykoterapia, nadmierna aktywność seksualna, częsta zmiana partnerów seksualnych, papierosy, zaburzenia gospodarki hormonalnej, dopochwowe środki antykoncepcyjne, źle zbilansowana dieta, a także zabiegi chirurgiczne w obrębie układu moczowo-płciowego. Konsekwencją działania tych czynników jest uszkodzenie bariery nabłonka pochwy, co prowadzi do zachwiania równowagi i jej funkcji ochronnych.

W następstwie tego dochodzi do redukcji ilości bakterii Lactobacillus i wzrostu pH pochwy. Wzrost pH pochwy jest czynnikiem predysponującym do rozwoju wszelkich patogenów – bakterii, grzybów, rzęsistka – i sprzyja infekcjom dróg rodnych [1]. Stosunkowo często rozwija się waginoza bakteryjna (bacterial vaginosis – BV), czyli niespecyficzne, beztlenowe zapalenie pochwy. Czynnikiem sprawczym waginozy jest niekontrolowane namnażanie bakterii w środowisku z niedoborem Lactobacillus. Zmniejszona ilość pałeczek kwasu mlekowego, a także brak możliwości odbudowania ich prawidłowej liczby ze względu na działanie bakteriofagów powodują, że BV ma często charakter przewlekły i jest schorzeniem trudnym do wyleczenia. Bakterie chorobotwórcze pokrywają śluzówkę pochwy biofilmem, który jest bardzo trudny w eradykacji i sprzyja postaciom przewlekłym. Podobne właściwości tworzenia biofilmu mają również grzyby, stąd tak problematyczne jest wyleczenie nawracających kandydoz układu moczowo-płciowego u kobiet w wieku reprodukcyjnym [1]. 

Mieszane zapalenie pochwy

Mimo że do najczęstszych przyczyn zapaleń pochwy, bo aż w 90%, należą grzybice, rzęsistkowica i bakteryjna waginoza, to należy pamiętać o tym, że oprócz izolowanej postaci tych infekcji równie często występują one wspólnie jako mieszane zapalenie pochwy (mixed vaginitis – MV), którego częstość występowania została oceniona na 32,2% [2, 3]. Analiza piśmiennictwa dotyczącego MV wykazała, że problem ten dotyczy 32–64% pacjentek z infekcjami dróg rodnych [2, 4].
Obraz kliniczny MV to zazwyczaj wypadkowa objawów charakterystycznych dla poszczególnych zakażeń. Najczęściej występują obfite upławy o różnym zabarwieniu (od przezroczystego, przez białe, żółte po brunatne), a także świąd, pieczenie oraz zmiana pH pochwy z kwaśnego na zasadowe, co również sprzyja dalszemu rozwojowi infekcji. Bywa jednak, że obraz kliniczny odbiega od klasycznych objawów rzęsistkowicy, grzybicy czy BV. W związku z tym często występują trudności z ustaleniem prawidłowego rozpoznania, co w konsekwencji może prowadzić do zastosowania leku o zbyt wąskim spektrum działania, a tym samym niepowodzenia terapeutycznego oraz nawracających dolegliwości zapalnych u pacjentki [2, 3].

Dlatego stając przed problemem MV, warto rozważyć zastosowanie preparatów łączonych, których poszczególne składniki użyte jednocześnie działają skuteczniej niż stosowane osobno [5].

Nifuratel w leczeniu infekcji dróg rodnych

Nifuratel to syntetyczny chemioterapeutyk o działaniu rzęsistkobójczym, przeciwgrzybiczym i przeciwbakteryjnym. Ta pochodna furanowa charakteryzuje się silną aktywnością przeciwko Trichomonas vaginalis oraz szerokim spectrum działania przeciwbakteryjnego – zarówno w stosunku do tlenowców, jak i beztlenowców, a także przeciwko Candida spp. Ponadto wykazuje silne działanie hamujące wzrost Chlamydia trachomatis oraz niewielką aktywność w stosunku do Mycoplasma pneumoniae i Ureaplasma urealyticum [6].

Nifuratel jest lekiem o bardzo korzystnym profilu bezpieczeństwa, gdyż wykazuje tylko śladową toksyczność w ostrych testach toksykologicznych przeprowadzanych na gryzoniach. Jego tolerancja jest bardzo dobra zarówno w przypadku stosowania formy doustnej, jak i dopochwowej [6]. 

Substancja ta nie wykazuje działania teratogennego, dlatego też może być z powodzeniem stosowana w ciąży. W odróżnieniu do metronidazolu nie występuje tu zjawisko odporności szczepów patogennych na nifuratel. Co równie istotne, nie wykazuje aktywności w stosunku do flory fizjologicznej pochwy, a w szczególności wobec pałeczek kwasu mlekowego Lactobacillus. 

Na podstawie dostępnych publikacji okazuje się, że aktywność in vitro nifuratelu w odniesieniu do bakterii dominujących w waginozie bakteryjnej (Gardenella vaginalis i Atopobium vaginae) w porównaniu z metronidazolem, który jest najczęściej stosowany w tego rodzaju infekcjach, jest zdecydowanie większa. Nifuratel wykazuje szersze spectrum działania antybakteryjnego i większą aktywność przeciwko G. vaginalis i A. vaginae niż metronidazol, a podobną do klindamycyny. Z kolei w odróżnieniu od klindamycyny nifuratel nie wykazał negatywnej aktywności w stosunku do szczepów Lactobacillus [7, 8].

Wyjątkową skut...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Forum Położnictwa i Ginekologii"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • Zniżki w konferencjach organizowanych przez redakcję
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy