Holistyczne postępowanie terapeutyczne w okresie okołomenopauzalnym

Wraz ze starzeniem się społeczeństw i wydłużaniem życia kobiet, szczególnie w krajach rozwiniętych, powstał trudny merytorycznie problem opieki zdrowotnej nad pacjentkami w wieku okołomenopauzalnym. Mniej więcej 100 lat temu przeciętna długość życia nie przekraczała wieku menopauzy. Obecnie okres menopauzalny obejmuje prawie 30 lat, biorąc pod uwagę długość życia kobiety wynoszącą ok. 80 lat. Tym samym ponad jedna trzecia jej życia przypada na tzw. okres dojrzały. Nie jest to obecnie schyłek życia kobiety, tylko kolejny etap jej egzystencji. Powodem jego wydłużenia jest niewątpliwie mniejsza śmiertelność w okresie rozrodczym oraz ewaluacja medycyny jako nauki: profilaktyka chorób nowotworowych, cywilizacyjnych, nowoczesne techniki diagnostyczne, a także leczenie zgodne ze światowymi standardami [1–3]. 
W Polsce żyje ok. 7 mln kobiet po 46. roku życia, a więc według norm populacyjnych znajdujących się w okresie okołomenopauzalnym lub menopauzalnym, ze wskazaniami do różnych form terapii hormonalnej. Dane z 2025 r. wskazują, że blisko dwie trzecie kobiet w okresie okołomenopauzalnym nie otrzymuje odpowiedniego wsparcia medycznego, a jedynie 30–37% kobiet rozmawia o swoich objawach z lekarzem w sposób satysfakcjonujący. Jak podkreślają eksperci, w Polsce zaledwie ok. 4% kobiet w okresie menopauzy stosuje terapię hormonalną, mimo że aktualne wytyczne potwierdzają jej bezpieczeństwo i skuteczność u odpowiednio dobranych pacjentek. Objawy okresu okołomenopauzalnego istotnie wpływają na jakość życia kobiet, ze szczególnym uwzględnieniem funkcjonowania zdrowotnego (w tym zdrowia psychicznego i seksualnego), zawodowego i społecznego. 83% kobiet w tym wieku odczuwa negatywny wpływ objawów transformacji menopauzalnej na pracę, 42% kobiet rozważa zmianę pracy, jej ograniczenie lub odejście z niej z tego powodu.

Menopauza – definicja

Definicja menopauzy podlega permanentnej ewaluacji w celu przedstawienia wieloaspektowości postawionej diagnozy. Naukowo menopauza to trwałe zaprzestanie miesiączkowania w następstwie wygaśnięcia czynności jajników. Wielu naukowców podkreśla szczególny aspekt ustania pracy jajników jako warunek konieczny. Menopauzę można rozpoznać nie wcześniej niż po upływie roku od wystąpienia ostatniego krwawienia. 
Stosunek korzyści do ryzyka stosowania terapii (od wielu lat trwają badania nad eliminacją często stereotypowo przestawianych wad i czynników ryzyka zastosowanej terapii) należy rozpatrywać indywidualnie, mając na uwadze nasilenie objawów oraz fakt, że ta relacja zmienia się wraz z wiekiem. Rozpatrując włączenie terapii, n...