Dołącz do czytelników
Brak wyników

To wiedzieć powinniśmy

29 października 2018

NR 42 (Październik 2018)

Farmakoterapia dermatoz sromu o złożonej etiologii

0 25

Najczęstszymi dermatozami sromu są zmiany skórne wywołane zakażeniami sromu i pochwy o etiologii grzybiczej, bakteryjnej lub mieszanej. Inne choroby sromu, takie jak zakażenie wirusem opryszczki, łuszczyca, bielactwo, zmiany o charakterze twardziny, liszaja, VIN, rak sromu i inne, są znacznie rzadsze, a ich leczenie wynika z ich specyficznej etiologii oraz zagrożeń, które ze sobą niosą. Srom wraz z pochwą stanowi jedność pod kątem mikroflory, czyli ich specyficznego środowiska bakteriologicznego. Równowaga w obrębie tego środowiska zapewnia zdrowie i komfort w obrębie tego rejonu ciała kobiety. Choroba pochwy zwykle ma swoje odzwierciedlenie na sromie, a choroba sromu często dotyka przynajmniej dystalnej części pochwy. Wydzielina z pochwy wydostaje się na zewnątrz, na srom, zatem patologie w obrębie pochwy dotyczą również i sromu. Mówiąc zatem o dermatozach sromu o podłożu infekcji mamy na myśli dermatozy sromu i pochwy, dające najbardziej nasilone objawy w obrębie sromu. Fakt ten należy mieć na uwadze w czasie leczenia infekcji sromu, które powinno dotyczyć również pochwy.

Podstawą zrozumienia patologii występujących w obrębie sromu i pochwy jest znajomość fizjologii oraz prawidłowego działania mechanizmów obronnych.

Pochwa wraz ze sromem nie jest środowiskiem jałowym, wręcz przeciwnie, stanowi naturalne środowisko dla życia wielu drobnoustrojów. W roku 1892 Döderlein opisał obecność w pochwie bakterii Gram dodatnich zwanych na cześć odkrywcy pałeczkami Döderleina lub pałeczkami kwasu mlekowego. Ich właściwości odkrył w 1914 roku Curtis, który stwierdził ich dominującą rolę w prawidłowej wydzielinie pochwowej. Stwierdził on również obecność w pochwie innych bakterii tlenowych i beztlenowych.

Ekosystem pochwy zmienia się w różnych okresach życia. Zależy to przede wszystkim od działania estrogenów na nabłonek pochwy. Pod ich wpływem pałeczki kwasu mlekowego wytwarzają kwas mlekowy wykorzystując glikogen zawarty w komórkach nabłonka pochwy. U płodu pochwa jest jałowa, a w 2–3 pierwszych tygodniach życia, na skutek obecności estrogenów matczynych we krwi noworodka, wydzielina z pochwy noworodka płci żeńskiej przypomina wydzielinę pochwy matki. Później, przed okresem pokwitania pochwa zasiedlana jest przez liczne bakterie w formie komensalnej. Po menarche około 96% populacji bakterii w pochwie stanowią pałeczki kwasu mlekowego, aby po menopauzie znów flora pochwy przypominała tą sprzed menarche.

Lactobacillus acidophilus stanowi większość wśród szczepów pałeczek kwasu mlekowego w prawidłowej wydzielinie pochwy, ale również znajdują się tam inne rodzaje pałeczek Lactobacilllus: plantarum, brevies, jensenii, caseii, salivarius i inne. Zakwaszają one środowisko pochwy do pH poniżej 4,5 poprzez wspomnianą produkcję kwasu mlekowego. Kwaśny odczyn pochwy jest naturalnym mechanizmem obronnym przed namnażaniem się bakterii chorobotwórczych. Nie jest to jednak jedyne działanie pałeczek kwasu mlekowego. Produkują one nadtlenek wodoru (H2O2), który działa bakterio- i grzybobójczo, wytwarzają dipeptydy/bakteriocyny o podobnym działaniu, a także działają immunomodulacyjnie na układ odpornościowy nabłonka pochwy. Dzięki wytwarzaniu inhibitorów proteaz hamuje rozwój inwazyjnej formy strzępek Candida albicans. Pałeczki Lactobacillus konkurują z innymi drobnoustrojami o dostępne receptory na powierzchni nabłonka pochwy. Oprócz pałeczek Lactobacillus w prawidłowej wydzielinie z pochwy bytują komensalnie również drobnoustroje z rodzaju Corynebacterium, Streptococcus, Staphylococcus, Peptostreptococcus, Bacteroides, Ureaplasma, Mycoplasma, Clostridium, Fusobacterium, Listeria, a także grzyby z rodzaju Candida. Jak już wspomniano, srom i pochwa stanowią jeden ekosystem, a zakażenia pochwy dotyczą sromu i na odwrót. Zakażenia te mogą mieć objawy bardziej wyrażone w pochwie lub bardziej na sromie, w zależności od tego w którym miejscu infekcja jest najbardziej 
wyrażona. 

Grzybicze zakażenie sromu  i pochwy najczęściej nie jest  chorobą przenoszoną drogą  płciową, a zalicza się ją do zakażeń  pochodzenia endogennego,  a więc wynikającego z naruszenia równowagi bakteriologicznej  pochwy. 

Ekosystem pochwy i sromu funkcjonuje w stanie swoistej równowagi. Zaburzenie tej homeostazy prowadzi do stanów patologicznych: infekcji grzybiczych, bakteryjnych lub mieszanych pochwy i sromu. 

Grzybicze zakażenie sromu i pochwy najczęściej nie jest chorobą przenoszoną drogą płciową, a zaliczają się do zakażeń pochodzenia endogennego, a więc wynikającego z naruszenia równowagi bakteriologicznej pochwy. W przypadku naruszenia fizjologicznej równowagi pomiędzy drobnoustrojami w pochwie może dojść do szybkiego namnażania się grzybów bytujących w formie komensalnej. 80% zakażeń to infekcje wywołane przez Candida albicans, do 15% – przez Candida glabrata, reszta przez Candida tropicalis, Candidakefyr, Candidakrusei, Candidaparapsilosis i inne. 

Objawy grzyb...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Forum Położnictwa i Ginekologii"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • Zniżki w konferencjach organizowanych przez redakcję
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy