Dołącz do czytelników
Brak wyników

Zastosowanie kriochirurgii u ciężarnej

Artykuł | 26 lipca 2018 | NR 33
273

Kriochirurgia to procedura medyczna od lat stosowana w systemie zabiegów krótkich, jednodniowych, z powodzeniem wykorzystywana w wielu dziedzinach medycyny. Z jej dobrodziejstw korzystają dermatolodzy, ginekolodzy, laryngolodzy czy też rehabilitanci. Zainteresowanie pacjentów jest ogromne. Coraz częściej pytają o nią kobiety ciężarne swoich ginekologów, a pytania te dotyczą nie tylko obszaru ginekologii lecz również innych dziedzin medycyny. Warto zapoznać się z ogólnymi zasadami leczenia zimnem, aby móc udzielić rzetelnych i wyczerpujących informacji coraz bardziej świadomym i dociekliwym pacjentkom.

Kriochirurgia polega na miejscowym, kontrolowanym niszczeniu chorej tkanki przez jej zamrażanie. Metoda ta nie wymaga specjalnego przygotowania pacjenta, a co ważne – może być wykonywana w każdym wieku – zarówno u dzieci, jak i dorosłych. Istotny jest również fakt, że metoda ta, jako bezbolesna, nie wymaga znieczulenia, a dyskomfort w czasie zabiegu sprowadza się jedynie do uczucia pieczenia lub swędzenia. Jest metodą bezkrwawą, nie dochodzi tu do naruszenia ciągłości skóry, a problem zakażeń nie występuje. 

Kriochirurgia umożliwia pełne zniszczenie uprzednio wyznaczonej objętości tkanki, zarówno na powierzchni ciała, jak i wewnątrz dowolnego organu. Obszar tkanki niezamrażanej (zdrowej) jest chroniony wałem leukocytarnym zapobiegającym zakażeniom. Stosując krioaplikator małej średnicy, uzyskuje się bezpieczny dostęp do miejsca zabiegu znajdującego się wewnątrz tkanki. Proces gojenia odbywa się różnie w zależności od miejsca zabiegu – w obrębie skóry na sucho lub z wysiękiem, a na śluzówkach poprzez martwicę rozpływną. Na małych obszarach jest to bezbliznowa metoda gojenia, nie powstają w tym procesie koloidy, gdy zabieg dotyczy dużych obszarów, powstaje blizna bezkolagenowa, o bardzo dużej elastyczności. Osiąga się tu bardzo dobre wyniki kosmetyczne i czynnościowe, trudne do osiągnięcia innymi metodami. 

Metody wykonywania zabiegów kriochirurgii

Metoda deep steak to zamrażanie za pomocą tamponów zanurzanych w ciekłym azocie. Zastosowanie znajduje jedynie przy zmianach łagodnych i płytkich. 

Zamrażanie spot freez to metoda natryskowa z zastosowaniem ciekłego azotu lub podtlenku azotu. Ma ona zastosowanie w leczeniu ognisk o średnicy poniżej 2 cm. Natrysk powinien być prowadzony w odległości 1 cm od zmiany, a wylot gazu powinien być umieszczony nad punktem centralnym leczonego obszaru. Większe ogniska przy zastosowaniu tej metody powinny być leczone segmentowo, partiami. Stosuje się również modyfikacje tej metody służące do ograniczenia pola zamrażanej tkanki, takie jak open spray method, w której stosuje się osłony w kształcie walców o różnej średnicy, czy closed spray method, gdzie osłona tworzy zamkniętą komorę.

W metodzie kontaktowej/aplikacyjnej z zastosowaniem krioaplikatorów zamkniętych wykorzystuje w głównej mierze podtlenek azotu, ciekły azot czy dwutlenek węgla. W zależności od zestawu końcówek metoda ta pozwala na leczenie zmian o różnych średnicach – poczynając od zmian punktowych, na kilku centymetrowych kończąc. Zmiany o dużej powierzchni można traktować aplikatorami w myśl zasady metody nakładających się pól. Używa się jej w leczeniu zmian zlokalizowanych w trudno dostępnych miejscach, jak np. zmiany na szyjce macicy. Czas zabiegu jest dłuższy niż w metodzie natryskowej, jednakże pole kontaktu jest ściśle ograniczone. Uzyskaniu tą metodą głębszej martwicy sprzyjają następujące zabiegi: nałożenie żelu na miejsca zabiegu, oziębienie końcówki dopiero po jej przyłożeniu na skórę, anemizacja otoczenia poprzez ucisk aplikatora lub dodatek noradrenaliny do znieczulenia.

Dermatologia

Kriochirurgię niezmiernie często wykorzystuje się do leczenia schorzeń skóry. Jest ona łatwa i nie wymaga znieczulenia. Można ją z powodzeniem stosować u dzieci, kobiet w ciąży oraz u pacjentów w złym stanie ogólnym i w podeszłym wieku (tab. 1). 

Ginekologia

Jednym z najczęstszych problemów kobiet jest nadżerka części pochwowej szyjki macicy. Po przeprowadzonej diagnostyce (cytologia, kolposkopia, ewentualnie biopsja z wynikiem histopatologicznym) lekarz ustala stopień zmian i kwalifikuje do odpowiedniego leczenia. Popularne jest stosowanie bezbolesnej i bezkrwawej kriochirurgii, która daje szybkie i efektowne rezultaty. Jednakże okres ciąży jest przeciwwskazaniem do przeprowadzenia tego zabiegu, gdyż ze względu na odczuwalne zimno, może dochodzić do skurczów macicy. Podobnie w okresie ciąży nie zastosuje się głowic wewnątrzmacicznych. 

Wszelkie zmiany na sromie typu – brodawczaki, kłykciny kończyste – mogą bez problemu być zamrażane u ciężarnych. 

Tab. 1. Wskazania do zabiegów kriochirurgicznych w zakresie dermatologii

Nowotwory skóry
  • wykwity o wyraźnych granicach (odmiana powierzchowna, guzkowa, wrzodziejąca naskórka)
  • wykwity starcze
  • guzy o średnicy 2 cm z wyjątkiem odmiany wieloogniskowej 
  • ogniska nowotworowe występujące nad tkanką chrzęstną lub kostną
  • guzy na powiekach, nosie, małżowinach usznych
  • zmiany zainfekowane
Zespoły przedrakowe, łagodne rozrost
  • rogowacenie starcze, słoneczne
  • brodawka łojotokowa
  • rogowiak kolczystokomórkowy
  • gruczolak potowy
  • włókniak
  • cysta śluzowa
  • ziarniak twarzy
Zakażenia wirusowe skóry i błon śluzowych
  • brodawki wirusowe
  • kłykciny kolczyste
  • opryszczka nawrotowa
  • półpasiec
Zmiany naczyniowe
  • naczyniak jamisty, płaski, starczy
  • ziarniak naczyniowy, gwiaździsty, rogowaciejący
Zmiany barwnikowe
  • plamy soczewicowe
  • odbarwienie komórkowe
Inne
  • łysienie plackowate
  • bliznowce, blizna przerostowa
  • trądzik pospolity, różowaty
  • liszaj rumieniowy, twardzinowy, zanikowy
  • tatuaże 
  • blizny poparzeniowe
  • łuszczyca
  • znamię naskórkowe

 

Tab. 2. Przeciwskazania do zabiegów kriochirurgicznych w zakresie dermatologii

Względne przeciwwskazania do kriochirurgii
  • guzy przekraczające średnicę 2 cm
  • nawroty po innych metodach leczenia
  • ogniska o wysokim r...

Dalsza część jest dostępna dla użytkowników z wykupionym planem

Przypisy