Dołącz do czytelników
Brak wyników

Powikłania nieleczonej opryszczki. Opis przypadku

Artykuł | 26 lipca 2018 | NR 32
472

Powikłania infekcji w przebiegu wirusa opryszczki pospolitej (ang. herpes simplex virus – HSV), zwłaszcza u ciężarnych, mogą być bardzo poważne w skutkach. Dlatego należy rozważyć zastosowanie terapii przeciwwirusowej u kobiet po 36. tygodniu ciąży z częstymi zakażeniami nawracającymi. Natomiast objawowa pierwotna infekcja wirusem HSV niezależnie od lokalizacji jest bezwzględnym wskazaniem do zastosowania leczenia przeciwwirusowego.

Pacjentka, lat 19, pierwiastka, zgłosiła się na wizytę ginekologiczną z powodu bardzo silnych dolegliwości bólowych zlokalizowanych w obrębie sromu. Od ponad tygodnia (8/9 dni) obserwowała nasilające się dolegliwości bólowe narządów płciowych. Na początku pojawił się świąd i mrowienie, obecnie dolegliwości są tak silne, że pacjentka nie jest w stanie siedzieć. Opisywane dolegliwości pojawiły się u pacjentki po raz pierwszy. Samopoczucie bardzo złe, osłabienie, od ponad dwóch dni obserwuje podwyższoną temperaturę w godzinach wieczornych – ok. 37,8–38,3°C, a w ciągu dnia stany podgorączkowe. 

Ostatnia miesiączka – 10 tygodni wcześniej. Pacjenta podejrzewa ciążę. Dwukrotnie dodatni test ciążowy. Do tej pory cykle regularne co 28–30 dni. Wywiad medyczny – nieobciążony. Operacje neguje. Leki na stałe – nie przyjmuje.

Badanie przedmiotowe

Na wargach sromowych mniejszych i większych obustronnie rozsiane zmiany pęcherzykowe, w niektórych miejscach pojedyncze owrzodzenia. Cały srom zaczerwieniony i przekrwiony. Silnie tkliwy.

Wzierniki

Tarcza części pochwowej stożkowa, z rozległą nadżerką, śluzówka zaczerwieniona, rozpulchniona, bardzo obfita wydzielina śluzowa. 

Badanie ultrasonograficzne

W powiększonej macicy pęcherzyk ciążowy z echem żywego płodu, FHR (ang. fetal heart rate) – spowolnione ok. 80/min. CRL (ang. crown rump length) – 0,8 mm = 6,4 tydzień ciąży. Obraz odpowiada ciąży ok. 3 tygodnie mniejszej niż wynika to z daty ostatniej miesiączki. 

Leczenie

Ze względu na silne dolegliwości bólowe i zagrażające poronienie skierowano pacjentkę do szpitala. Ponieważ pacjentka nie chciała zdecydować się na leczenie szpitalne, włączono Acyclovir i leczenie przeciwbólowe. 

Powikłanie

Dwa dni po wizycie w gabinecie pacjentka z krwawieniem z dróg rodnych, silnymi dolegliwościami bólowymi sromu oraz podbrzusza, ponadto z wysoką gorączką – 38,6°C została zabrana przez pogotowie do szpitala. 

Na oddziale ginekologicznym dokonano rozpoznania – poronienie septyczne, opryszczka narządów płciowych.

Leczenie

Jamę macicy wyłyżeczkowano z resztek po poronieniu. Włączono leczenie przeciwbólowe, przeciwwirusowe oraz antybiotyk. Nawadnianie. Hospitalizacja 8 dni. Pacjentkę w stanie ogólnym dobrym wypisano do domu.

Omówienie problemu

Wirusy Herpes to najczęściej spotykane patogeny ludzkie. Opryszczka genitalna (łac. herpes genitalis) jest najczęstszą chorobą przenoszoną drogą seksualną (ang. sexually transmitted diseases – STD). Infekcje HSV dotyczą ponad 1/3 populacji świata [1, 2]. Na zakażenie wirusami HSV wrażliwe są głównie komórki nabłonkowe lub neurony [3]. Wirus HSV-1 przenoszony przez bezpośredni kontakt wywołuje zmiany chorobowe skóry i błon śluzowych głównie w obszarze górnej połowy ciała. Wirus HSV-2 przenoszony jest drogą płciową, a zmiany chorobowe pojawiają się w obrębie narządów płciowych. Zakażenie w życiu płodowym, w czasie porodu lub po nim występuje głównie w przebiegu infekcji matki typem HSV-2, bywa jednak możliwe w przypadku typu HSV-1 [4, 5]. 

Sposób przenoszenia zakażenia powoduje wzrost częstości zakażeń HSV-2 między 18.–30. rokiem życia, niezależnie od płci. Zachorowalność jest wyższa wśród osób o potwierdzonych ryzykownych zachowaniach, a ryzyko zakażenia kobiety od zakażonego partnera jest zdecydowanie większe (15–30%) niż zakażenie mężczyzny od zakażonej partnerki (5%) [3]. 

Zakażenie w życiu płodowym, w czasie porodu lub po nim występuje głównie w przebiegu infekcji matki typem HSV-2, bywa jednak możliwe w przypadku typu HSV-1]. 

W przypadku zakażenia pierwotnego jako pierwsze pojawiają się objawy prodromalne: świąd, pieczenie, napięcie, parestezje. Następnie (2–7 dni) objawy skórne: pęcherzyki z treścią surowiczą na zapalnie zmienionym podłożu. Mogą wystąpić objawy ogólne: gorączka, osłabienie, bóle głowy, powiększenie węzłów chłonnych. W zakażeniu pierwotnym zmiany utrzymują się 2–3 tygodnie, w przypadku nawrotów są mniej nasilone i trwają 7–10 dni [4, 6, 7]. 

Największym powikłaniem infekcji wirusem opryszczki jest zakażenie noworodków. Są to wprawdzie schorzenia rzadko występujące, ale wiążą się z poważnymi następstwami, takimi jak: opóźnienie rozwoju psychoruchowego, ślepota, epilepsja, niedowład połowiczny, porażenie kończyn, a nawet zgon noworodka [8]. Pierwszy przypadek zakażenia noworodka wirusem opryszczki (ang. neonatal herpes) – pod postacią zapalenia rogówki – opisano w 1934 r. Następne dekady przyniosły wiedzę na temat patogenezy, postaci klinicznych oraz diagnostyki i leczenia [9, 10].

Wirus wykazuje działanie teratogenne, dlatego zakażenie we wczesnym i późnym okresie ciąży prowadzi do litycznego uszkodzenia komórek, dając w efekcie spontaniczne poronienie. Częstym następstwem zakażenia płodu jest wcześniactwo – 75% dzieci rodzi się przed 37. tygodniem ciąży. Wady wrodzone występują w różnym nasileniu i w zakresie różnych narządów. Skutkiem zahamowania wzrostu w trakcie życia wewnątrzmacicznego jest niska masa urodzeniowa, a zagrożenie życia płodu jest dziesięciokrotnie wyższe w przebiegu zakażenia pierwotnego [11–14]. Dochodzi wtedy do 25% przypadków zakażeń noworodków, a w następstwie nawracającej postaci genital herpes matki dotyczy tylko 2% dzieci [9, 15, 16].

Wynika to z dłuższego czasu wydzielania wirusa, jego większego stężenia, większego obszaru zakażenia oraz zbyt małej ilości swoistych przeciwciał u matki i dziecka w przebiegu zakażenia pierwotnego [12, 13, 15, 17]. Dlatego infekcje w III trymestrze są związane z większym ryzykiem transmisji do płodu, gdyż poziom przeciwciał jest zbyt niski i nie osiąga wartości ochronnych dla płodu. Duże stężenie typowo swoistych przeciwciał u noworodka nie chroni wprawdzie całkowicie, ale wiąże się z niższym ryzykiem zaka-
żenia [11].

Krytycznym czasem jest okres porodu, wtedy też najczęściej dochodzi do zakażenia noworodka (85% przypadków) [12, 17]. Ryzyko zakażenia noworodka zależy od przebiegu infekcji u matki, ale również od sposobu prowadzenia porodu [11]. 

Pierwsze objawy infekcji u dziecka mogą być rozciągnięte w czasie i ...

Dalsza część jest dostępna dla użytkowników z wykupionym planem

Przypisy