Dołącz do czytelników
Brak wyników

To wiedzieć powinniśmy

27 lipca 2018

NR 30 (Październik 2016)

Ocena zastosowania preparatu prOVag® emulsja u pacjentek po laserowych zabiegach leczenia wysiłkowego nietrzymania moczu, rewitalizacji pochwy i kłykcin kończystych

275

Celem pracy było określenie celowości podawania i ocena efektów terapeutycznych prOVag® emulsji po leczeniu metodą laseroterapii z zastosowaniem laserów CO2 (dwutlenkowo-węglowych) i Er:YAG (erbowoyagowych ) wysiłkowego nietrzymania moczu, rewitalizacji pochwy oraz kłykcin kończystych.

Materiał i metody

Badaniem zostało objętych 30 pacjentek. Wiek pacjentek w przedziale 23–58 lat. U 15 z nich przeprowadzono zabiegi (z użyciem lasera Er:YAG – FOTONA) rewitalizacji pochwy/leczenia wysiłkowego nietrzymania moczu (WNM), u drugiej grupy 15 pacjentek przeprowadzono (z użyciem lasera CO2) zabiegi usunięcia kłykcin kończystych (condylomata acuminata). Po wykonanych zabiegach w okresie 1 miesiąca u wszystkich 30 pacjentek zastosowano preparat prOVag® emulsja do higieny intymnej okolic sromu, warg sromowych większych i mniejszych oraz przedsionka pochwy. Preparat stosowano 2 razy na dobę – rano i wieczorem.

Ocenę skuteczności preparatu prOVag® emulsja przeprowadzono w czasie 7, 14, 30 dni po wykonanych procedurach laserowych. Polegała ona na dokładnym zebraniu wywiadu – ocenie skuteczności preparatu przez pacjentki, oraz badaniu ginekologicznym i ocenie makro- i mikroskopowej z użyciem wulwoskopu obszarów poddanych terapii.

Wyniki

U wszystkich 30 pacjentek stwierdzono w okresie 1 miesiąca stosowania dobrą tolerancję zaordynowanego preparatu. U żadnej z 30 pacjentek w ciągu 30 dni stosowania nie zaobserwowano objawów ubocznych w postaci: zaczerwienienia błony śluzowej, podrażnień, świądu, odczynów alergicznych, obrzęku – zarówno skóry, jak i błon śluzowych poddanych terapii. U pacjentek nie zaobserwowano również zakażeń w obrębie układu moczowo-płciowego. U 15 pacjentek po laseroterapii (laser CO2 – procedury ablacyjne) kłykcin kończystych, u których po leczeniu zastosowano preparat prOVag® w postaci emulsji, proces gojenia i regeneracji tkanek poddanych działaniu lasera w procedurze ablacyjnej przebiegał prawidłowo. Średnio po 8 dniach od wykonanego zabiegu ubytki tkankowe uległy wygojeniu (co potwierdzono w wykonanym badaniu wulwoskopowym). Wszystkie pacjentki stosujące preparat prOVag® emulsja potwierdziły prawidłowe nawilżenie błon śluzowych sromu i przedsionka pochwy z zachowaniem elastyczności. 

Nietrzymanie moczu 

Według definicji Światowej Organizacji Zdrowia (World Health Organization – WHO) i Międzynarodowego Towarzystwa Kontynencji (International Continence Society – ICS) nietrzymanie moczu (NMT) jest to niezależny od woli wyciek moczu przez cewkę moczową, który stanowi problem higieniczny i socjalny. Według klasyfikacji WHO NTM należy na świecie do jednego z 10 najpoważniejszych problemów społeczno-zdrowotnych. Mimo że problem dotyka przedstawicieli obu płci, znacznie częściej obserwowany jest u kobiet (dotyczy 10–15% społeczeństwa). W 50% dotyka kobiet po menopauzie, u których oprócz niedoboru hormonów (estradiolu i progesteronu) stwierdza się zaburzenia w obrębie dróg moczowo-płciowych w postaci atrofii urogenitalnej. Po 80. roku życia NTM dotyczy aż 60–80% kobiet. W Polsce problem może dotyczyć ponad 3 mln osób. 

Objawy WNM w większości przypadków występują po porodzie, ale co trzecia kobieta powyżej 18. roku życia zaobserwowała u siebie objawy WNM w ciągu ostatnich 12 miesięcy. Już od 25. roku życia organizm powoli zaczyna tracić zdolności do odpowiedniego odtwarzania naturalnego kolagenu/elastyny, co w konsekwencji powoduje powolne rozszerzanie się ścian pochwy i pojawienie się pierwszych objawów wysiłkowego nietrzymania moczu (WNM). Objawy towarzyszące WNM są często przyczyną dużego dyskomfortu, depresji, alienacji z życia społecznego oraz ograniczenia kontaktów towarzyskich. Poczucie wstydu sprawia, że większość pacjentów ukrywa objawy choroby nawet przed lekarzem. Duża liczba pacjentek nie wie, że WNM można i powinno się leczyć. Niestety, mimo że bez terapii choroba postępuje, to czas od pojawienia się pierwszych objawów klinicznych do rozpoczęcia leczenia sięga czasami kilku lat. Nietrzymanie moczu w większości przypadków spowodowane jest osłabieniem mięśni dna miednicy, co w konsekwencji przy śmiechu, kaszlu, wysiłku fizycznym (np. podnoszenie przedmiotów), podczas uprawiania sportu (np. bieganie) powoduje mimowolny wyciek moczu. Główne przyczyny to: okres ciąży (problem może dotyczyć aż 30% kobiet w ciąży), poród, menopauza, nadwaga.

W licznych badaniach stwierdza się, że współistniejące stany zapalne w obrębie narządów płciowych (grzybica, zakażenie bakteryjne, Chlamydia trachomatis, Ureaplasma species, Mycoplasma genitalium), a także czynniki drażniące – zwłaszcza u kobiet w okresie okołomenopauzalnym – z zaburzeniami homeostazy pochwy. Towarzyszące stany zapalne mogą również powodować zwiększenie namnażania się populacji wirusa HPV. U większości pacjentek objawy infekcji wirusem HPV (kłykciny kończyste) są ściśle związane z nieprawidłową funkcją układu immunologicznego. Dlatego zasadne w obu przypadkach klinicznych jest stosowanie w trakcie terapii zarówno preparatów z aktywnymi metabolitami Lactobacillus o działaniu miejscowym (prOVag® emulsja), jak i probiotyków o działaniu systemowym (np. prOVag® odbudowuje mikroflorę układu pokarmowego i moczowo-płciowego, zapobiega lub opóźnia wystąpienie stanu zapalnego pochwy). Celem osiągnięcia skuteczności terapeutycznej jest co najmniej 1–3-miesięczne leczenie. Udowodniono związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy predyspozycjami do infekcji wirusem HPV a odpowiednią biocenozą pochwy. Dotyczy to głównie Gram-dodatnich pałeczek kwasu mlekowego Lactobacillus, zwanych też pałeczkami Doderleina. Dlatego ze względu na występujące zaburzenia homeostazy pochwy wskazane jest przywrócenie prawidłowego stanu mikroflory w obrębie narządu moczowo-płciowego, jako niezbędnego kroku w leczeniu zarówno stanów zapalnych, infekcji wirusami HPV, jak i WNM. Według zaleceń Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego istotne jest, aby składniki stosowanych preparatów odpowiadały naturalnej florze kobiet, u których są stosowane. Kolonizacja bakteriami probiotycznymi będzie skuteczna, jeżeli pochwę będą zasiedlać bakterie naturalnie występujące w jej ekosystemie i wykazujące wysokie powinowactwo do nabłonka pochwy. Należy pamiętać, że nie istnieje „uniwersalny” preparat probiotyczny, dlatego skuteczność w działaniu preparatów polega m.in. na różnicach w szybkości przylegania szczepów pałeczek kwasu mlekowego do nabłonka pochwy, zdolności do kolonizacji. Szczepy probiotyczne obcego pochodzenia nie są w stanie kolonizować pochwy na stałe i zaraz po zaprzestaniu stosowania są z organizmu usuwane.  

Kłykciny kończyste (brodawki płciowe)

To łagodne zmiany obserwowane w okolicy anogenitalnej powstałe w wyniku infekcji genitalnymi szczepami wirusa brodawczaka ludzkiego (human papilloma virus – HPV). Kłykciny kończyste można stwierdzić u ponad 1% osób aktywnych seksualnie. U ok. 5% tej populacji rozpoznania dokonuje się w trakcie diagnostyki (wulwoskopia, peniskopia, anoskopia), wykrywając także infekcje subkliniczne. U ponad 90% pacjentów to wirus HPV typ 6 i 11 był powodem powstania kłykcin kończystych. Głównymi przyczynami infekcji HPV są zachowania seksualne – ryzyko infekcji wzrasta wraz z liczbą partnerów seksualnych.

Miejscem najbardziej predysponowanym do powstania zmian w obrębie skóry i błon śluzowych są powierzchnie, na których podczas stosunków seksualnych dochodzi do powstania mikrourazów (srom, przedsionek pochwy, ściany pochwy). W większości przypadków obraz kliniczny przedstawia pojedyncze lub mnogie wykwity o wysokości 1–10 mm mogące zlewać się w skupiska. Kłykciny to zazwyczaj zmiany pojedyncze, koloru różowego, łososiowego lub brunatnego, o charakterystycznej, nierównej, matowej, brodawkowatej powierzchni, z widocznymi nitkowatymi wypustkami. 

Niektóre ze zmian przybierają kształt kalafiorowatych mas. 

U kobiet najczęściej zlokalizowane są: na wargach sromowych mniejszych, rzadziej większych, okolicach łechtaczki, przedsionku pochwy, okolicy ujścia cewki moczowej, odbytu, ścianach pochwy i błonie śluzowej części pochwowej szyjki macicy. 

Leczenie

Mimo że w terapii NTM, rewitalizacji pochwy i brodawek płciowych stosowanych jest wiele metod, to żadna z nich nie gwarantuje 100-procentowego sukcesu i braku nawrotów. Niestety, wszystkie dotychczas stosowane metody lecznicze wywoływały dyskomfort pod postacią: bólu, świądu, obrzęku, pieczenia, owrzodzeń. Należy pamiętać, że wybór zastosowanej metody powinien być uwarunkowany stanem klinicznym pacjenta, rozległością i stopniem zaawansowania zmian, a także ich lokalizacją. Należy zwrócić także uwagę na stan immunologiczny pacjentki – częstość występowania infekcji w obrębie sromu, pochwy, szyjki macicy, dróg moczowych. 

Obecnie w terapii NTM i rewitalizacji pochwy stosuje się mało inwazyjne metody terapii polegające na użyciu różnego rodzaju laserów (procedury nieablacyjne): CO2 (dwutlenkowo-węglowe), Er:YAG (erbowo-yagowe). Lasery CO2 i Er:YAG (w procedurze ablacyjnej) mają zastosowanie w terapii kłykcin kończystych.

Laserami najczęściej używanymi w leczeniu kłykcin kończystych są lasery CO2 o mocy 0,1–40 W (procedury termiczne ablacyjne). Z reguły stosuje się system pulsów o mocy 10 W. Po chirurgicznym przygotowaniu pola zabiegowego (odkażenie preparatem do błon śluzowych) i znieczuleniu miejscowym (żel Lignocainum 2%, spray Lignocainum 10%) przystępuje się do wykonania zabiegu. Aby dobrze uwidocznić zmiany o charakterze kłykcin i precyzyjnie wykonać zabieg, najlepiej użyć kolposkopu (powiększenie 2–20 ×) lub okularów powiększających (powiększenie do 5 ×). Należy pamiętać, aby lekarz w trakcie wykonywania zabiegu stosował maskę chirurgiczną, okulary ochronne i szybę czołową. Wskazane jest także użycie profesjonalnego oddymiacza. W leczeniu kłykcin kończystych z zastosowaniem laserów w większości wypadków wystarcza pojedynczy zabieg. W niektórych przypadkach (duża liczba i rozległość zmian) zabiegi należy powtórzyć z reguły w tygodniowych odstępach. Należy pamiętać, że w trakcie laseroterapii z użyciem laserów CO2 w procedurze ablacyjnej dochodzi do mikrouszkodzeń błony śluzowe...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Forum Położnictwa i Ginekologii"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • Zniżki w konferencjach organizowanych przez redakcję
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy