Dołącz do czytelników
Brak wyników

Metody stosowane w terapii blizn ze szczególnym uwzględnieniem zastosowania olejków naturalnych w poprawie ich kondycji

Artykuł | 26 lipca 2018 | NR 33
217

Blizna to finalne stadium procesu gojenia rany, która powstaje na skutek odnowy ubytku łącznotkankowej części skóry właściwej. Proces jej wytworzenia zajmuje od 6 do 12 miesięcy. Dopiero po tym czasie blizna osiąga ostateczny kształt Jest to czas dynamicznych zmian oraz przebudowy w wyniku której uzyskana zostaje odpowiednio mocna tkanka zastępcza, wytrzymała na bodźce mechaniczne. W macierzy zewnątrzkomórkowej obumierają komórki, co jest podłożem do przebudowy rusztowania kolagenowego i substancji wypełniającej (2). Ostatecznie prawidłowa blizna jest cienka, gładka, sprężysta i niebolesna.

Jednakże w pewnych sytuacjach mogą pojawić się powikłania upośledzające proces gojenia ran, zwłaszcza pooperacyjnych. Wśród miejscowych czynników mających wpływ na zaburzenie tego procesu wyróżnia się:

  • błędy w szyciu rany – zastosowanie zbyt grubych nici, zakładanie szwów zbyt daleko od brzegów rany, zbyt mocne wiązanie nici,
  • rozległe wycięcie skóry połączone z próbą zszycia rany pod zwiększonym napięciem,
  • krwiak w ranie,
  • zakażenie miejscowe rany [1].

W macierzy zewnątrzkomórkowej obumierają komórki, co jest podłożem do przebudowy rusztowania kolagenowego i substancji wypełniającej [2]. Ostatecznie prawidłowa blizna jest cienka, gładka, spężysta i niebolesna [3]. Jednakże blizna różni się znacząco od skóry zdrowej. Zwłaszcza:

  • wygładzeniem naskórka, 
  • brakiem poletkowania,
  • brakiem włosów i gruczołów łojowych,
  • brakiem włókien elastycznych, przez co jest mało odporna na rozciąganie.

Na skutek wielu czynników prawidłowy proces kształtowania blizny może zostać zaburzony. W powstaniu tego typu powikłań kluczowa jest predyspozycja genetyczna. Jednakże wpływ na to mają również inne czynniki, takie jak: 

  • skłonności osobnicze – tendencja do powstawania keloidów, 
  • nieprawidłowe założenie szwów,
  • opóźnione bliznowacenie,
  • choroby zaburzające proces gojenia ran,
  • zaburzenia naczyniowe,
  • niewłaściwa antyseptyka,
  • wiek pacjenta [1, 3].

Postaci kliniczne blizn

Wyróżnia się kilka postaci klinicznych – bliznowce, blizny przerosłe i blizny przykurczające.

Bliznowce (keloidy) 

Keloidy zaliczane są do zaburzeń fibroproliferacyjnych. Klinicznie to włókniste, spoiste, twarde guzy o nieregularnym kształcie. Skóra pokrywająca keloid może być gładka, matowobiała bądź sinoczerwona (dotyczy to głównie świeżych keloidów). Ich głównym składnikiem jest kolagen. W obrazie mikroskopowym keloidu dominują włókna kolagenowe o nieprawidłowej grubości, nieregularnych kształtach, które są ułożone w różnych kierunkach [3, 4]. Chirurgiczne usunięcie bliznowca ma mierne efekty, ponieważ indywidualne predyspozycje organizmu do gojenia powodują, że nawroty są niezwykle częste. Obszary skóry predysponowane do powstawania keloidów to: 

  • skóra okolicy mostka i pleców,
  • skóra twarzy – okolice żuchwy i uszu,
  • kończyny górne – ramiona.

Blizny przerosłe

Blizny przerosłe powstają na skutek zmiany proliferacji tkanki łącznej (przerost tkanki włóknistej). Pojawiają się w pierwszym miesiącu tworzenia się blizny. Powstają tylko w miejscu urazu, nie mają tendencji do samoistnego rozprzestrzeniania się. Blizny przerosłe mają zazwyczaj fiołkową barwę i zwykle nie przekraczają granic pierwotnych rany. Są wypukłe. Pod mikroskopem mają postać włókien kolagenowych ułożonych równolegle do długiej osi rany. W przypadku tych zmian możliwe i na ogół skuteczne jest leczenie chirurgiczne (rekonstrukcja). Inne skuteczne metody leczenia to:

  • miejscowy, kontrolowany ucisk,
  • laser stosowany miejscowo,
  • aplikacja maści zawierających silikony.

Blizny przykurczające 

Blizny przykurczające powstają na skutek nieprawidłowej techniki chirurga. Głównym czynnikiem sprawczym jest kierunek cięcia niezgodny z przebiegiem włókien kolagenowych. Wskutek tego pojawia się napięcie blizny, przykurcz i znaczne zniekształcenie tkanek otaczających. W ich rezultacie powstaje dyskomfort u pacjenta. 

Dzisiejsza medycyna dzięki opracowaniu odpowiednich standardów postępowania oraz szerokiej profilaktyki jest w stanie skutecznie wspomagać proces gojenia się nawet najbardziej problematycznych ran. Bardzo ważne jest odpowiednie dostarczanie tlenu i substratów odżywczych. Ich obniżona podaż, na skutek np. w cukrzycy czy w chorobach naczyń, skutkuje nieprawidłowym gojeniem rany, a zwłaszcza upośledzeniem syntezy macierzy pozakomórkowej przez fibroblasty. 

Obecnie chętnie stosowane są wszelkie metody fizjoterapeutyczne, które przyczyniają się do usprawnienia procesu gojenia ran, a także pomagają w uzyskaniu sprawności w przypadku wystąpienia powikłań w postaci blizn przerosłych, przykurczających czy keloidów. Metody te uelastyczniają bliznę, pomagając w usprawnieniach uszkodzonej okolicy ciała, ponadto znacznie poprawiają estetykę. 

Metody stosowane w terapii blizn

W terapii blizn, zrostów pooperacyjnych czy innych zaburzeniach procesu gojenia ran stosowane są następujące metody fizjoterapeutyczne:

  • parafinoterapia – wpływa korzystnie na blizny oraz zrosty pooperacyjne, jest także dobrym przygotowaniem do ćwiczeń fizycznych, 
  • światło spolaryzowane Bioptron – przyspiesza gojenie się ran, poprawia mikrokrążenie, 
  • laseroterapia – wskazana dla ran pooperacyjnych, głównie w przypadku keloidów,
  • ultradźwięki – swym działaniem powodują wzrost rozciągliwości włókien kolagenowych i uelastycznienie blizny,
  • jonoforeza – sprzyja uelastycznieniu blizny.

Wśród środków stosowanych w kosmetologii są powszechnie uznane są:

  • olejki eteryczne z rumianku i rozmarynu oraz lawendy – zawierają tymol i karwakol – substancje bakteriobójcze i antyseptyczne,
  • balsam peruwiański – cenne źródło aldehydu cynamonowego, który skutecznie zwalcza bakterie Gram-ujemne,
  • allantoina – przyspiesza proliferacje komórek i tworzenie ziarniny,
  • tlenek cynku – ułatwia proliferacje komórek naskórka,
  • witamina A, C oraz oleje rybne,
  • wąkrotka (Centella asiatica) – stosowana jest w formie ekstraktu wodno-alkoholowego – sprzyja
  • syntezie kolagenu.

Krioterapia polega na zastosowaniu na powierzchnię ciała temperatury kriogenicznej, poniżej 100°C, w czasie 2–3 minut, może być elementem terapii zastępczej bądź występować jako jedyna forma terapii: 

  • metoda natryskowa: to rozpylenia czynnika chłodzącego z odległości 2–5 cm (mało skuteczna),
  • metoda kontaktowa: stosuje się tu różnego kształtu i typu aplikatory wykonane z metalu, który jest dobrym przewodnikiem termicznym,
  • metoda doogniskowa: polega na wprowadzeniu w obręb tkanki specjalnych aplikatorów, jest najbardziej skuteczna.

Laseroterapia – stosowane są lasery wysokoenergetyczne:

  • metoda nieablacyjna – po zabiegu nie ma widocznych uszkodzeń naskórka, wykorzystywany jest laser neodymowy,
  • metody ablacyjne – są inwazyjne, uzyskane po nich wyniki są bardzo dobre, ale czas gojenia się wynosi ok. 1–2 tygodni.

Powrót do natury

Bio-Oil jest produktem do pielęgnacji skóry, który pomaga poprawić wygląd blizn, rozstępów i koloryt skóry. Jest unikalną formułą naturalnych składników: witaminy A, E, olejku z nagietka, lawendy, rozmarynu i olejku rumiankowego. Bio-Oil nie zatyka porów, jest hipoalergiczny, może być stosowany przez osoby o wrażliwej skórze. Jego siłą jest formuła. Jej sekret to PurCellin OilTM – opracowany w trakcie wieloletnich badań przełomowy składnik, który pozwolił uzyskać olejek o niespotykanych dotąd właściwościach. Stał się on idealną bazą dla stosowanych w kosmetyce od wieków składników aktywnych, ale też pozwolił uzyskać produkt w postaci olejku, jednak o zupełnie niespotykanej wcześniej w takich produktach lekkiej i nietłustej konsystencji. Dzięki temu Bio-Oil idealnie się wchłania, dobrze odżywia i nawilża skórę, ale przede wszystkim – co potwierdzają liczne badania kliniczne – skutecznie poprawia jej wygląd.

Badania nad efektywnością preparatu w korekcji blizn 

Badania nad efektywnością preparatu w korekcji blizn przeprowadzane są systematycznie od 2002 r. 2002 r., ośrodek badawczy: Ayton-Moon, Somerset, Wielka Brytania

  • Cel: ocena zdolności Bio-Oil w zakresie poprawy wyglądu blizn w badaniu przeprowadzonym u 82 osób.
  • Uczestnicy: 82 uczestników obejmujących dorosłych i dzieci. 
  • Wiek blizn: od nowopowstałych do istniejących, powstałych przynajmniej 10 lat temu. Rodzaje blizn: uniesione, płaskie i wgłębione, od drobnych oparzeń i ukąszeń po blizny po operacjach chirurgicznych. 
  • Miejsca, w których znajdowały się blizny...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Forum Położnictwa i Ginekologii"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • Zniżki w konferencjach organizowanych przez redakcję
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy